پشت پرده توقف پروازهای دارویی ایرانایر؛ چه کسی اجازه نمیدهد؟

به گزارش تیترستان؛ طاهر عبدالحی، مدیرعامل هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (ایرانایر)، در یک نشست خبری از عدم صدور مجوز برای پروازهای دارویی از هند و سنگاپور خبر داد و اعلام کرد که این شرکت آمادگی کامل برای جابهجایی محمولهای به وزن ۶۰ تا ۷۰ تن دارو را داشته است، اما درخواستهای مربوطه تاکنون با موافقت مراجع ذیصلاح مواجه نشده است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که کشور در شرایط حساس تأمین دارو قرار دارد و هرگونه تأخیر در انتقال محمولههای حیاتی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای بیماران داشته باشد. عبدالحی تأکید کرد که ایرانایر برای انتقال دارو تنها با نگاه اقتصادی عمل نمیکند و حاضر است این مأموریت را با حداقل هزینه ممکن انجام دهد، حتی با استفاده از پروازهای مسافری به مقصد بمبئی. با این حال، به نظر میرسد موانع اداری و بوروکراتیک فراتر از ملاحظات اقتصادی، مسیر انتقال دارو را مسدود کرده است.
موانع پنهان در مسیر پروازهای دارویی
مدیرعامل ایرانایر با اشاره به پیگیریهای مکرر این شرکت برای اخذ مجوز پروازهای باری به هند و سنگاپور تصریح کرد که با وجود هماهنگی با دو نهاد مسئول و پیگیری شخصی رئیس جمعیت هلالاحمر، هنوز هیچ مجوزی صادر نشده است. او پیشنهاد استفاده از ظرفیت پروازهای مسافری برای انتقال دارو از بمبئی را نیز مطرح کرد، اما این پیشنهاد هم به نتیجه نرسید. نکته مبهم ماجرا اینجاست که در گزارش منتشرشده مشخص نشده است کدام نهاد یا مرجع مسئول صدور این مجوزها بوده و درخواستها به چه دلایلی رد شدهاند. این ابهام در حالی است که نوع داروها، میزان فوریت محمولهها و تأثیر احتمالی تأخیر بر روند تأمین دارو نیز اعلام نشده است. به نظر میرسد شفافسازی در این زمینه برای ارزیابی ابعاد بحران و تعیین مسئولیت نهادهای متولی امری ضروری است.
عبدالحی در ادامه سخنان خود به مشکلات ساختاری ناوگان ایرانایر اشاره کرد و گفت که از مجموع ۱۷ فروند هواپیمای فوکر این شرکت، تنها دو فروند باقی ماندهاند که هیچکدام خلبان ندارند. همچنین سه فروند از شش هواپیمای ایرباس ۶۰۰ قابلیت پرواز ندارند و با کمبود قطعات مواجهاند. از ۱۳ فروند هواپیمای دیگر نیز تنها دو فروند در حال پرواز هستند و بقیه به دلیل کمبود قطعات یا منابع مالی از چرخه عملیاتی خارج شدهاند. این وضعیت نشان میدهد که حتی در صورت صدور مجوز، ایرانایر با محدودیت جدی در ظرفیت عملیاتی برای انجام مأموریتهای ویژه روبرو است. به گفته مدیرعامل، تأمین منابع مالی در کوتاهمدت نیز لزوماً مشکل را حل نمیکند، زیرا تهیه قطعات موردنیاز هواپیماها با محدودیتهای دیگری همراه است.
ناوگان فرسوده و بحران قطعات؛ دستوپای بسته ایرانایر
کاهش تعداد هواپیماهای عملیاتی ایرانایر به چند فروند محدود، زنگ خطری برای توان این شرکت در انجام مأموریتهای حیاتی از جمله انتقال محمولههای دارویی به شمار میرود. مدیرعامل ایرانایر با اشاره به کمبود قطعات، مشکلات مالی و نبود خلبان برای برخی هواپیماها، این موانع را از اصلیترین چالشهای پیش روی ناوگان دانست. او توضیح داد که حتی تأمین مالی فوری نیز نمیتواند به سرعت مشکل را حل کند، زیرا تهیه قطعات هوایی نیازمند فرآیندهای طولانی و مجوزهای بینالمللی است. این در حالی است که ایرانایر به عنوان شرکت هواپیمایی ملی، وظایف متعددی فراتر از یک بنگاه تجاری صرف دارد و در مواقع بحرانی باید به کمک سیستم سلامت کشور بشتابد. اما اکنون با ناوگانی فرسوده و محدود، انجام این وظایف با دشواری جدی مواجه شده است.
عبدالحی همچنین با واگذاری ایرانایر به بخش خصوصی مخالفت کرد و استدلال کرد که هواپیمایی ملی را نمیتوان صرفاً یک بنگاه تجاری دانست. از نظر او، ایرانایر علاوه بر فعالیت اقتصادی، مأموریتهایی دارد که ممکن است درآمد حاصل از آنها هزینههای انجامشده را پوشش ندهد. او با اشاره به تجربه برخی شرکتهای هواپیمایی در دوران بحران کرونا گفت که دولتها در شرایط خاص از ایرلاینهای ملی حمایت میکنند. به گفته وی، ایرانایر در مقاطعی برای تنظیم بازار بلیت و انجام پروازهای تکلیفی وارد عمل شده است؛ مأموریتهایی که مطالبات مالی قابلتوجهی از دولتهای گذشته برای این شرکت ایجاد کردهاند. میزان این مطالبات حدود یکهزار و ۳۰۰ میلیارد تومان اعلام شده است.
پیامدهای تأخیر در انتقال دارو و آینده مبهم ایرانایر
عدم صدور مجوز برای پروازهای دارویی در شرایطی که کشور به شدت نیازمند تأمین داروهای حیاتی است، میتواند پیامدهای خطرناکی برای سلامت عمومی داشته باشد. تأخیر در انتقال محمولههای دارویی از هند و سنگاپور نه تنها روند درمان بیماران را مختل میکند، بلکه ممکن است منجر به کمبود جدی برخی داروهای نایاب و افزایش قیمتهای غیرقابل کنترل در بازار شود. از سوی دیگر، این وضعیت نشاندهنده ضعف هماهنگی بین نهادهای تصمیمگیر و اجرایی در شرایط اضطراری است. در حالی که ایرانایر آمادگی خود را برای انجام این مأموریت با حداقل هزینه اعلام کرده، به نظر میرسد عدم شفافیت در فرآیند صدور مجوز و مشخص نبودن متولی اصلی، مانع اصلی محسوب میشود. کارشناسان معتقدند که شفافسازی مسئولیتها و تسریع در صدور مجوزها میتواند از بروز بحران دارویی جلوگیری کند.
در مجموع، اظهارات مدیرعامل ایرانایر سه چالش مرتبط را برجسته میکند: محدودیت در صدور مجوز پروازهای انتقال دارو، کاهش ظرفیت عملیاتی ناوگان و مشکلات مالی و بانکی شرکت. حسابهای ایرانایر حدود دو سال با محدودیت روبهرو بوده و حساب این شرکت نزد بانک مرکزی نیز چند ماه پیش بسته شده است. این مشکلات مالی در کنار موانع اداری، توان این شرکت را برای توسعه مسیرهای پروازی و انجام مأموریتهای ویژه به شدت کاهش داده است. با این حال، برای روشن شدن علت صادر نشدن مجوزها و سرنوشت محمولههای دارویی، توضیحات نهادهای مسئول و دستگاههای متولی تأمین دارو نیز ضروری است. در موضوعی که مستقیماً با دسترسی به دارو ارتباط دارد، مشخص شدن مسئولیتها و زمانبندی رفع موانع اهمیت ویژهای دارد و انتظار میرود نهادهای نظارتی هرچه سریعتر در این زمینه شفافسازی کنند.
در حال بارگذاری نظرات...