پشت پرده دیدار محرمانه مقامات ایران و روسیه؛ چه تصمیمی برای تنگه هرمز گرفته شد؟
به گزارش تیترستان؛ محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در دیدار با نخست‌وزیر فدراسیون روسیه که در تهران برگزار شد، با اشاره به تحولات اخیر در منطقه، بر ضرورت اعمال حاکمیت کامل ایران بر تنگه هرمز برای تأمین امنیت ملی تأکید کرد. عارف در این دیدار که به گفته منابع خبری با محوریت مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی انجام شد، آمریکا را عامل اصلی ایجاد شرایط ناپایدار در تنگه هرمز دانست و خواستار پرداخت هزینه از سوی واشنگتن شد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنش‌ها میان ایران و آمریکا بر سر عبور و مرور در این آبراه راهبردی طی ماه‌های گذشته افزایش یافته است. معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به حضور نیروهای فرامنطقه‌ای در خلیج فارس، سیاست‌های یک‌جانبه‌گرایانه آمریکا را تهدیدی برای امنیت جمعی منطقه توصیف کرد و خواستار همکاری更多 کشورهای مستقل برای مقابله با این رویکرد شد.
تأکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز در دیدار با نخست‌وزیر روسیه
عارف در این دیدار با اشاره به اهمیت استراتژیک تنگه هرمز به عنوان شریان حیاتی انرژی جهان، تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران برای حفظ امنیت خود و منطقه، راهی جز اعمال حاکمیت بر این تنگه ندارد. وی با انتقاد از سیاست‌های آمریکا در قبال تنگه هرمز، گفت که واشنگتن با ایجاد تنش و اعمال تحریم‌های ظالمانه، شرایط کنونی را به وجود آورده و باید مسئولیت آن را بپذیرد. معاون اول رئیس‌جمهور همچنین بر لزوم همکاری‌های منطقه‌ای برای تأمین امنیت پایدار در خلیج فارس تأکید کرد و افزود که حضور نیروهای خارجی تنها به بی‌ثباتی می‌افزاید. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مقامات روسی نیز در این دیدار بر حمایت از مواضع ایران در قبال تحولات منطقه‌ای تأکید کرده‌اند. نخست‌وزیر روسیه نیز در این دیدار با اشاره به روابط راهبردی دو کشور، بر ادامه همکاری‌های سیاسی و اقتصادی با ایران تأکید کرد و خواستار تقویت هماهنگی‌ها در سازمان‌های بین‌المللی شد.
در بخش دیگری از این دیدار، دو طرف درباره مسائل دوجانبه از جمله همکاری‌های اقتصادی، انرژی و امنیتی گفتگو کردند. عارف با اشاره به ظرفیت‌های گسترده دو کشور، بر ضرورت تسریع در اجرای توافقات قبلی تأکید کرد و خواستار تشکیل کمیسیون مشترک اقتصادی در آینده نزدیک شد. وی همچنین با اشاره به تحریم‌های غرب علیه ایران و روسیه، بر لزوم همکاری دو کشور برای دور زدن این تحریم‌ها و ایجاد سازوکارهای مالی مستقل تأکید کرد. نخست‌وزیر روسیه نیز در این دیدار با استقبال از پیشنهادهای ایران، بر آمادگی مسکو برای گسترش همکاری‌ها در حوزه‌های مختلف از جمله فناوری، کشاورزی و حمل‌ونقل تأکید کرد. این دیدار در شرایطی برگزار می‌شود که روابط تهران و مسکو در سال‌های اخیر به سطح راهبردی ارتقا یافته و دو کشور در بحران‌های منطقه‌ای از جمله سوریه و افغانستان همکاری نزدیکی داشته‌اند.
آمریکا عامل ایجاد شرایط کنونی در تنگه هرمز است
معاون اول رئیس‌جمهور در ادامه این دیدار، با اشاره به سیاست‌های خصمانه واشنگتن در قبال ایران، آمریکا را عامل اصلی ایجاد شرایط ناپایدار در تنگه هرمز معرفی کرد و گفت که این کشور باید هزینه این اقدامات را بپردازد. عارف با انتقاد از خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها، افزود که سیاست فشار حداکثری نه تنها به نتیجه نرسیده بلکه به افزایش تنش در منطقه منجر شده است. وی با اشاره به توقیف کشتی‌های ایرانی توسط آمریکا در آب‌های بین‌المللی، این اقدامات را نقض حقوق بین‌الملل دانست و خواستار پاسخ مناسب جامعه جهانی به این رفتارها شد. معاون اول رئیس‌جمهور همچنین با اشاره به حضور ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در خلیج فارس، این حضور را عامل بی‌ثباتی و ناامنی در منطقه توصیف کرد و خواستار خروج نیروهای خارجی از منطقه شد. وی در پایان سخنان خود بر عزم ایران برای دفاع از حقوق خود در تنگه هرمز تأکید کرد و گفت که تهران در این زمینه با هیچ طرفی تعارف ندارد.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که روابط ایران و آمریکا طی ماه‌های گذشته بر سر تبادل زندانیان و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در کره جنوبی وارد فاز جدیدی شده بود. اما تنش‌ها بر سر تنگه هرمز و توقیف کشتی‌ها بار دیگر روابط دو کشور را تیره کرده است. کارشناسان معتقدند که اظهارات عارف در دیدار با نخست‌وزیر روسیه نشان‌دهنده عزم ایران برای تغییر معادلات امنیتی در خلیج فارس و تکیه بر متحدان منطقه‌ای و بین‌المللی است. از سوی دیگر، روسیه به عنوان یکی از قدرت‌های جهانی، می‌تواند در شورای امنیت سازمان ملل از مواضع ایران حمایت کند و مانع از تصویب قطعنامه‌های ضد ایرانی شود. بنابراین، این دیدار را می‌توان گامی در جهت تقویت جبهه‌بندی‌های جدید در منطقه دانست که می‌تواند توازن قوا را به ضرر آمریکا تغییر دهد.
پیامدهای راهبردی تأکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان، روزانه شاهد عبور حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی است که بخش عمده آن به بازارهای آسیایی و اروپایی می‌رسد. هرگونه تهدید یا اختلال در این آبراه می‌تواند به افزایش شدید قیمت نفت و بحران اقتصادی جهانی منجر شود. ایران بارها تأکید کرده است که امنیت تنگه هرمز برای همه کشورها تضمین خواهد شد، اما حضور نیروهای فرامنطقه‌ای را عامل ناامنی می‌داند. اظهارات اخیر عارف را می‌توان در چارچوب راهبرد جدید ایران برای بهره‌گیری از اهرم تنگه هرمز در برابر فشارهای غرب تفسیر کرد. این راهبرد که با تکیه بر توانمندی‌های نظامی و دفاعی ایران دنبال می‌شود، می‌تواند به افزایش قدرت چانه‌زنی تهران در مذاکرات آتی با قدرت‌های جهانی کمک کند. از سوی دیگر، همکاری نزدیک با روسیه و چین به عنوان شرکای راهبردی ایران، می‌تواند به ایجاد یک جبهه متحد در برابر یک‌جانبه‌گرایی آمریکا منجر شود.
در بعد منطق‌ای نیز، تأکید ایران بر حاکمیت خود بر تنگه هرمز می‌تواند به تغییر محاسبات کشورهای حاشیه خلیج فارس منجر شود. این کشورها که به طور سنتی به آمریکا به عنوان تأمین‌کننده امنیت خود تکیه کرده‌اند، ممکن است به تدریج به سمت همکاری با ایران و سایر قدرت‌های منطقه‌ای حرکت کنند. این موضوع می‌تواند به کاهش نفوذ آمریکا در منطقه و شکل‌گیری نظم امنیتی جدیدی مبتنی بر همکاری درون‌منطقه‌ای منجر شود. از سوی دیگر، اروپایی‌ها نیز که به شدت به امنیت تنگه هرمز وابسته هستند، ممکن است برای کاهش تنش‌ها با ایران وارد عمل شوند و از سیاست‌های یک‌جانبه آمریکا فاصله بگیرند. در مجموع، به نظر می‌رسد که اظهارات اخیر معاون اول رئیس‌جمهور نشان‌دهنده عزم ایران برای ایفای نقش فعال‌تر در معادلات امنیتی منطقه و پایان دادن به حضور نیروهای خارجی است. این رویکرد می‌تواند در بلندمدت به تقویت امنیت پایدار در خلیج فارس و کاهش تنش‌ها کمک کند، به شرط آنکه طرف‌های مقابل نیز آمادگی پذیرش واقعیت‌های جدید را داشته باشند.
در حال بارگذاری نظرات...