پشت پرده دیدار عارف با نخست‌وزیر روسیه؛ جمله‌ای که درباره تنگه هرمز همه را شوکه کرد!
به گزارش تیترستان؛ در دیدار محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، با میخائیل میشوستین، نخست‌وزیر فدراسیون روسیه، که در حاشیه نشست‌های منطقه‌ای برگزار شد، موضوع تنگه هرمز به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها تبدیل شد. عارف در این دیدار با اشاره به تنش‌های اخیر در این آبراه راهبردی، تأکید کرد که ایران برای حفظ امنیت خود راهی جز اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز ندارد. این اظهارنظر صریح در حالی مطرح می‌شود که طی ماه‌های گذشته، حضور ناوهای آمریکایی در آب‌های منطقه و تهدیدهای مقامات واشنگتن علیه کشتیرانی ایران، تنش‌ها را به اوج رسانده است. معاون اول رئیس‌جمهور همچنین آمریکا را عامل اصلی وضعیت کنونی تنگه هرمز دانست و خواستار پرداخت هزینه از سوی واشنگتن شد. این موضع‌گیری در دیدار با نخست‌وزیر روسیه نشان‌دهنده هماهنگی بیشتر تهران و مسکو در قبال تحولات امنیتی منطقه است.
تأکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز؛ پیامی به غرب و همسایگان
عارف در این دیدار با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز به عنوان شریان حیاتی انتقال انرژی جهان، تصریح کرد که امنیت این آبراه تنها با اعمال حاکمیت کامل ایران تأمین می‌شود. او با انتقاد از سیاست‌های آمریکا در منطقه، گفت: «آمریکا عامل ایجاد شرایط کنونی در تنگه هرمز است و باید هزینه آن را بپردازد.» این جمله در واقع پاسخ روشنی به تهدیدهای مکرر مقامات آمریکایی از جمله دونالد ترامپ است که پیش‌تر گفته بود «تنگه هرمز را می‌بندیم» یا «تنگه ترامپ» نامیده می‌شود. کارشناسان معتقدند طرح این موضوع در دیدار با نخست‌وزیر روسیه، پیامی دوگانه دارد: از یک سو به غرب نشان می‌دهد ایران در دفاع از منافع خود جدی است و از سوی دیگر، به متحدان خود در شرق اطمینان می‌دهد که امنیت انرژی منطقه بدون نقش ایران تضمین نمی‌شود. در همین راستا، عارف بر لزوم همکاری‌های بین‌المللی برای مقابله با یکجانبه‌گرایی آمریکا تأکید کرد و خواستار موضع مشترک کشورهای مستقل در قبال تحرکات واشنگتن شد.
نخست‌وزیر روسیه نیز در این دیدار با تأکید بر حسن همجواری و همکاری راهبردی مسکو و تهران، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را به‌شدت محکوم کرد. این حمایت علنی روسیه از مواضع ایران در قبال تنگه هرمز، نشان‌دهنده عمق همکاری‌های امنیتی دو کشور است که در سال‌های اخیر و به‌ویژه پس از جنگ اوکراین و تحریم‌های غرب علیه روسیه، گسترش چشمگیری یافته است. به نظر می‌رسد ایران و روسیه در صدد ایجاد یک جبهه مشترک برای مقابله با نفوذ آمریکا در منطقه هستند و تنگه هرمز می‌تواند به عنوان یکی از نقاط کانونی این همکاری مطرح شود.
واکنش‌ها به اظهارات عارف؛ از حمایت داخلی تا نگرانی بین‌المللی
اظهارات عارف درباره اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های داخلی و خارجی داشت. در داخل کشور، بسیاری از تحلیلگران و مقامات نظامی از این موضع‌گیری قاطع حمایت کردند و آن را نشانه عزم جدی جمهوری اسلامی برای دفاع از حقوق خود در آب‌های بین‌المللی دانستند. سردار محبی، از فرماندهان ارشد سپاه، پیش‌تر در سخنانی هشدار داده بود که «دشمن از تغییر نظام و تجزیه ایران به بازگشایی تنگه هرمز رسیده است» و تأکید کرده بود که ایران اجازه هیچگونه تعرضی را نخواهد داد. همچنین سخنگوی ارتش اعلام کرد که آمریکایی‌ها جرأت نزدیک شدن به تنگه هرمز را ندارند و طرح‌های عملیاتی جدیدی برای عقب راندن ناوهای آمریکایی در دستور کار است. این مواضع همسو، نشان‌دهنده هماهنگی کامل میان دولت و نیروهای مسلح در قبال تهدیدهای خارجی است.
در سطح بین‌المللی، اما واکنش‌ها متفاوت بود. مقامات آمریکایی هنوز به طور رسمی به اظهارات عارف پاسخ نداده‌اند، اما رسانه‌های غربی آن را نشانه افزایش تنش در منطقه ارزیابی کرده‌اند. برخی تحلیلگران غربی معتقدند که ایران با طرح این موضوع در دیدار با نخست‌وزیر روسیه، قصد دارد از کارت تنگه هرمز برای افزایش فشار بر غرب در مذاکرات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها استفاده کند. از سوی دیگر، کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز با نگرانی تحولات را دنبال می‌کنند، زیرا هرگونه اختلال در تنگه هرمز می‌تواند صادرات نفت آن‌ها را نیز تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، ایران بارها تأکید کرده است که امنیت تنگه هرمز برای همه کشورها مهم است و اعمال حاکمیت ایران به معنای بستن آبراه نیست، بلکه به معنای تضمین امنیت پایدار برای همه است.
پیشینه تنش‌ها و پیامدهای آینده؛ چرا تنگه هرمز اهمیت دارد؟
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان است که حدود یک‌پنجم نفت مصرفی دنیا از آن عبور می‌کند. این تنگه در دهانه خلیج فارس واقع شده و ایران بر بخش شمالی آن تسلط دارد. در سال‌های اخیر، پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریم‌های یک‌جانبه، تنش‌ها در این منطقه افزایش یافته است. آمریکا با اعزام ناوهای خود به منطقه و تشکیل ائتلاف دریایی، سعی در کنترل این آبراه داشته، اما ایران همواره تأکید کرده است که امنیت تنگه هرمز باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و حضور نیروهای فرامنطقه‌ای را عامل ناامنی می‌داند. در همین راستا، عارف در دیدار با نخست‌وزیر روسیه، بار دیگر این موضع را تکرار کرد و خواستار پایان حضور آمریکا در منطقه شد. کارشناسان معتقدند که ادامه این تنش‌ها می‌تواند به برخوردهای نظامی ناخواسته منجر شود و بازارهای جهانی انرژی را متلاطم کند.
از سوی دیگر، سفر عارف به روسیه و دیدار با مقامات بلندپایه این کشور، بخشی از راهبرد ایران برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و مقابله با تحریم‌های غرب است. روسیه به عنوان یکی از اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد، می‌تواند در وتوی قطعنامه‌های ضدایرانی نقش مهمی ایفا کند. همچنین دو کشور در زمینه‌های اقتصادی، نظامی و انرژی همکاری‌های گسترده‌ای دارند و اخیراً نیز توافق‌نامه‌هایی برای توسعه کریدورهای ترانزیتی امضا کرده‌اند. بنابراین، اظهارات عارف درباره تنگه هرمز را می‌توان در چارچوب تلاش ایران برای ایجاد یک جبهه متحد با روسیه و دیگر کشورهای مستقل در برابر یکجانبه‌گرایی آمریکا تحلیل کرد. در آینده نزدیک، باید منتظر واکنش واشنگتن و متحدانش به این موضع‌گیری بود و دید که آیا تنش‌ها در تنگه هرمز کاهش می‌یابد یا اینکه شاهد دور جدیدی از تقابل خواهیم بود. آنچه مسلم است، ایران نشان داده که در دفاع از منافع ملی خود تردیدی نخواهد کرد و تنگه هرمز بخشی از امنیت ملی آن است.
در حال بارگذاری نظرات...