پشت پرده دیدار عارف و نخست‌وزیر روسیه؛ چرا تهران برای تنگه هرمز شرط گذاشت و درباره خزر هشدار داد؟
به گزارش تیترستان؛ محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در دیدار با میخائیل میشوستین، نخست‌وزیر فدراسیون روسیه، ضمن اشاره به تحولات اخیر منطقه و تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، این تجاوز را بخشی از نقشه کلان واشینگتن و تل‌آویو برای تضعیف کشورهای مستقل از جمله ایران و روسیه و تحمیل یک‌جانبه‌گرایی در نظام بین‌الملل دانست. عارف در این دیدار که در حاشیه نشست‌های دوجانبه برگزار شد، بر ضرورت اعمال حاکمیت کامل ایران بر تنگه هرمز تأکید کرد و گفت: «ما برای حفظ امنیت خود راهی جز اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز نداریم.» وی با اشاره به اینکه این تنگه متعلق به ایران است و پیش از حمله آمریکا تردد کشتی‌ها در آن جریان داشت، خاطرنشان کرد که اکنون آمریکا عامل ایجاد شرایط فعلی است و باید هزینه آن را بپردازد.
تنگه هرمز؛ میدان نبرد اراده‌ها و هزینه‌ای که آمریکا باید بپردازد
معاون اول رئیس‌جمهور در ادامه سخنان خود با تأکید بر اینکه امنیت تنگه هرمز رایگان نیست، تصریح کرد که ایران تحت حاکمیت خود امکان تردد امن و صلح‌آمیز کشتی‌های کشورهای دوست را فراهم خواهد کرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان، همواره کانون توجه قدرت‌های جهانی بوده است و هرگونه تغییر در وضعیت حاکمیت آن می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر بازارهای جهانی نفت و امنیت دریانوردی داشته باشد. عارف با اشاره به اینکه پیش از این تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به روال عادی انجام می‌شد، افزود: «آمریکا با اقدامات تحریک‌آمیز خود شرایط را به گونه‌ای تغییر داده که ما ناچار به اعمال حاکمیت شده‌ایم و این هزینه‌ای است که باید توسط عاملان آن پرداخت شود.»
کارشناسان معتقدند که این موضع‌گیری صریح مقام عالی‌رتبه ایرانی، پیامی روشن به واشینگتن و متحدانش در منطقه است مبنی بر اینکه تهران از حق حاکمیتی خود در تنگه هرمز کوتاه نخواهد آمد و هرگونه تهدید علیه امنیت ملی را با پاسخ متقابل روبه‌رو خواهد کرد. همچنین تأکید بر تردد امن کشتی‌های کشورهای دوست نشان‌دهنده رویکرد ایران به سمت ایجاد یک اتحاد منطقه‌ای برای تضمین امنیت آبراه‌های حیاتی است. در همین راستا، عارف از روسیه به عنوان یک شریک راهبردی خواست تا در مقابله با یک‌جانبه‌گرایی آمریکا و حفظ ثبات در منطقه، همکاری‌های خود را با تهران گسترش دهد.
هشدار درباره خزر؛ ناامنی جدید در همسایگی ایران و روسیه
بخش دیگری از سخنان معاون اول رئیس‌جمهور به خطر گسترش ناامنی به دریای خزر اختصاص داشت. عارف با اشاره به تلاش اوکراین برای گسترش جنگ به این دریاچه گفت: «هدف از این اقدام، اختلاف‌افکنی و قطع روابط ایران و روسیه بود.» وی هشدار داد که باید مراقبت کنیم دریای خزر به کانون جدید ناامنی تبدیل نشود. این هشدار در حالی مطرح می‌شود که دریای خزر از دیرباز به عنوان منطقه‌ای با ثبات نسبی و عاری از تنش‌های نظامی شناخته می‌شده و هرگونه ناامنی در آن می‌تواند امنیت ملی کشورهای ساحلی از جمله ایران، روسیه، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.
عارف در ادامه با اشاره به اهمیت توسعه بنادر ایران و روسیه در دریای خزر برای انتقال ۱۷ میلیون تن کالا اظهار کرد: «تکمیل راه‌های مواصلاتی ریلی، جاده‌ای و دریایی در منطقه از نیازهای کشورهای دوست است و جمهوری اسلامی ایران این موضوع را در اولویت قرار داده است.» وی همچنین بر اهمیت گسترش همکاری‌های فرهنگی میان تهران و مسکو تأکید کرد و برگزاری رویدادهای فرهنگی و توسعه گردشگری را عاملی برای تقویت روابط دو کشور در سایر حوزه‌ها دانست. از سوی دیگر، نخست‌وزیر روسیه نیز در این دیدار با محکوم کردن شدید تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، بر اراده دو کشور برای توسعه مناسبات تجاری و اقتصادی تأکید کرد و گفت: «با وجود تحریم‌های ظالمانه، روابط ایران و روسیه گسترش یافته و طرح‌های بزرگی در حوزه‌های انرژی، کشاورزی، صنعت و توسعه کریدورهای مواصلاتی در حال پیگیری است.»
پیامدهای راهبردی؛ از کریدورهای مواصلاتی تا اتحاد فرهنگی
تحلیلگران معتقدند که این دیدار و مواضع مطرح‌شده در آن، نشان‌دهنده عمق راهبردی روابط ایران و روسیه در شرایط حساس کنونی است. تأکید بر توسعه کریدورهای مواصلاتی و انتقال ۱۷ میلیون تن کالا از طریق بنادر خزر، حاکی از آن است که دو کشور به دنبال ایجاد مسیرهای تجاری جایگزین برای دور زدن تحریم‌ها و کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی هستند. این همکاری‌ها می‌تواند نقش مهمی در تقویت اقتصاد منطقه و ایجاد پیوندهای بیشتر میان کشورهای همسایه داشته باشد. همچنین هشدار درباره تلاش اوکراین برای گسترش جنگ به خزر، نشان‌دهنده نگرانی مشترک تهران و مسکو از نفوذ بازیگران فرامنطقه‌ای و تلاش برای برهم زدن ثبات در این منطقه است.
در بخش فرهنگی نیز، عارف از برگزاری هفته فرهنگی ایران در روسیه استقبال کرد و میشوستین نیز از از سرگیری فعالیت مرکز فرهنگی روسیه در ایران خبر داد. این تعاملات فرهنگی می‌تواند زمینه‌ساز تعمیق روابط مردمی و افزایش درک متقابل شود. در مجموع، به نظر می‌رسد که ایران و روسیه در صدد هستند تا با همکاری‌های همه‌جانبه، جبهه‌ای متحد در برابر فشارهای غرب تشکیل دهند و از منافع مشترک خود در حوزه‌های امنیتی، اقتصادی و فرهنگی دفاع کنند. اما آنچه بیش از همه در این دیدار جلب توجه می‌کند، موضع قاطع ایران در قبال تنگه هرمز و هشدار درباره خزر است که می‌تواند معادلات منطقه‌ای را دستخوش تغییرات اساسی کند.
در حال بارگذاری نظرات...