عارف در تاجیکستان چه گفت که دیپلماسی منطقه را به لرزه درآورد؟
به گزارش تیترستان؛ محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در سفری دو روزه به تاجیکستان، در دیدار با قاهر رسول‌زاده نخست‌وزیر این کشور، بر ضرورت گسترش روابط ایران و تاجیکستان فراتر از پروتکل‌های دیپلماتیک تأکید کرد. وی با اشاره به اشتراکات تاریخی، فرهنگی و زبانی دو کشور، خواستار افزایش دیدارهای دوجانبه و ارتقای سطح همکاری‌ها در حوزه‌های تجارت، اقتصاد، انرژی و توسعه راه‌های مواصلاتی شد. عارف در این دیدار که در حاشیه نشست نخست‌وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای برگزار شد، از مواضع و حمایت‌های تاجیکستان از ایران در جریان جنگ رمضان و حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی قدردانی کرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که ایران و تاجیکستان در سال‌های اخیر روابط خود را به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و فرهنگی گسترش داده‌اند و کارشناسان معتقدند این سفر می‌تواند نقطه عطفی در همکاری‌های منطقه‌ای باشد.
تأکید بر برادری فراتر از پروتکل‌های رسمی
عارف در این دیدار با بیان اینکه «ما احساس می‌کنیم اکنون در منزل برادر خود هستیم و ایران هم منزل شما محسوب می‌شود»، تصریح کرد که نگاه ایران به تاجیکستان بر اساس پروتکل‌های روابط خارجی نیست و دو کشور باید مستقل از این پروتکل‌ها، دیدارهای دوجانبه خود را برای دستیابی به سطح بالاتری از روابط افزایش دهند. وی با تشکر صمیمانه از مواضع برادرانه تاجیکستان نسبت به ایران در جنگ رمضان و حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا، افزود: «اقدامات همه‌جانبه حمایتی تاجیکستان از ایران، مایه دلگرمی دولت و ملت ایران است.» معاون اول رئیس‌جمهور همچنین سی‌وپنجمین سالگرد استقلال تاجیکستان را به دولت و ملت این کشور تبریک گفت و بر اهمیت همکاری‌های منطقه‌ای در قالب سازمان همکاری شانگهای تأکید کرد. به گفته کارشناسان، این اظهارات عارف نشان‌دهنده عزم جدی ایران برای تعمیق روابط با کشورهای آسیای مرکزی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان‌های منطقه‌ای است.
نخست‌وزیر تاجیکستان نیز در این دیدار ضمن خوشامدگویی به معاون اول رئیس‌جمهور و هیئت همراه، خاطرنشان کرد که مناسبات دو کشور بر پایه اعتماد متقابل و احترام به یکدیگر بنا نهاده شده است و پیوندهای فرهنگی و زبانی تاجیکستان و ایران به استواری ارتباطات دو کشور کمک کرده است. قاهر رسول‌زاده تأکید کرد که همکاری‌های دوجانبه ایران و تاجیکستان در زمینه‌های اقتصادی، تجاری، سلامت، گردشگری و فرهنگی باید توسعه یابد. وی همچنین از نقش ایران در حمایت از تاجیکستان در عرصه‌های بین‌المللی قدردانی کرد و خواستار افزایش تعاملات در چارچوب سازمان همکاری شانگهای شد. این اظهارات متقابل نشان می‌دهد که دو کشور اراده سیاسی قوی برای گسترش همه‌جانبه روابط دارند.
نشست شانگهای و افق‌های همکاری چندجانبه
عارف در ادامه با اشاره به نشست کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، بیان کرد: «معتقدیم این نشست جهشی در توسعه روابط کشورهای عضو در چارچوب همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه فراهم خواهد کرد.» وی با اشاره به ظرفیت مناسب این سازمان برای بهبود امنیت و ثبات منطقه، گسترش همکاری‌های اقتصادی و توسعه زیرساخت‌های مواصلاتی، گفت: «بیشتر کشورهای عضو این سازمان در یک حوزه تمدنی قرار دارند و اشتراکات فرهنگی و تاریخی، زمینه مناسبی برای توسعه همکاری‌ها فراهم می‌کند.» معاون اول رئیس‌جمهور تأکید کرد که ایران و تاجیکستان باید از فرصت اشتراکات تاریخی، فرهنگی و زبانی برای افزایش ظرفیت همکاری‌ها در حوزه تجارت، اقتصاد، انرژی و توسعه راه‌های مواصلاتی استفاده کنند. به گفته ناظران، حضور فعال ایران در سازمان همکاری شانگهای می‌تواند به تقویت موقعیت منطقه‌ای ایران و مقابله با یکجانبه‌گرایی کمک کند.
سفر عارف به تاجیکستان در حالی انجام می‌شود که کشورهای منطقه به دنبال تقویت همکاری‌های اقتصادی و امنیتی در چارچوب سازمان همکاری شانگهای هستند. توسعه همکاری‌های اقتصادی و تجاری، بهره‌گیری از ظرفیت‌های حمل‌ونقل و لجستیک، گسترش همکاری‌ها در حوزه فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی و همچنین تقویت همکاری‌های منطقه‌ای از مهم‌ترین محورهای مورد تأکید جمهوری اسلامی ایران در این نشست است. عارف در جریان این سفر دو روزه، ضمن شرکت در نشست نخست‌وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، با نخست‌وزیران برخی کشورهای شرکت‌کننده نیز دیدار و گفت‌وگو خواهد کرد. این دیدارها می‌تواند به افزایش هماهنگی‌های منطقه‌ای و کاهش تنش‌ها کمک کند.
پیامدهای منطقه‌ای و آینده روابط
اهمیت این سفر و اظهارات عارف را می‌توان در چارچوب راهبرد ایران برای تقویت روابط با کشورهای همسایه و منطقه ارزیابی کرد. تاجیکستان به عنوان یکی از کشورهای فارسی‌زبان و دارای اشتراکات فرهنگی عمیق با ایران، از جایگاه ویژه‌ای در سیاست خارجی ایران برخوردار است. در سال‌های اخیر، روابط دو کشور در حوزه‌های مختلف از جمله تجارت، انرژی، حمل‌ونقل و فرهنگ گسترش یافته است. با این حال، کارشناسان معتقدند ظرفیت‌های موجود بسیار بیشتر از سطح فعلی روابط است و نیاز به تلاش‌های مضاعف دارد. سفر عارف و تأکید بر گسترش روابط فراتر از پروتکل‌ها نشان می‌دهد که ایران به دنبال تبدیل این روابط به یک مشارکت راهبردی است.
از سوی دیگر، سازمان همکاری شانگهای به عنوان یک نهاد مهم منطقه‌ای می‌تواند بستری برای همکاری‌های چندجانبه ایران با کشورهای آسیای مرکزی و دیگر اعضا فراهم کند. ایران به عنوان یکی از اعضای این سازمان، می‌تواند از ظرفیت‌های آن برای توسعه کریدورهای ترانزیتی، همکاری‌های امنیتی و مقابله با تهدیدات مشترک استفاده کند. در این میان، تاجیکستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود می‌تواند نقش مهمی در اتصال ایران به بازارهای آسیای مرکزی و چین ایفا کند. به نظر می‌رسد سفر عارف به تاجیکستان و دیدار با مقامات این کشور، گامی مهم در جهت تحکیم روابط دوجانبه و فعال‌سازی ظرفیت‌های منطقه‌ای باشد. در مجموع، این سفر می‌تواند به تقویت امنیت و ثبات منطقه، افزایش همکاری‌های اقتصادی و فرهنگی و در نهایت بهبود معیشت مردم دو کشور کمک کند.
در حال بارگذاری نظرات...