چین در دیدار با عارف چه خواستهای از ایران داشت که رسانهها کمتر به آن پرداختند؟

به گزارش تیترستان؛ در دیدار محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، با لیچیانگ، رئیس شورای دولتی چین، مقام عالیرتبه چینی مواضع صریح، قاطع و همهجانبه پکن در قبال جمهوری اسلامی ایران و تحولات اخیر را اعلام کرد. لیچیانگ در این دیدار با صراحت به تشریح دیدگاههای دولت چین درباره اقدامات خصمانه علیه کشورمان پرداخت و اظهار داشت که آنچه توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران اتفاق افتاده، تجاوزی آشکار است که در میانه مذاکرات و بدون مجوز شورای امنیت سازمان ملل متحد رخ داده است. این اظهارات در حالی بیان میشود که روابط تهران و پکن در سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی ایران تبدیل شده و دو کشور در حوزههای اقتصادی، سیاسی و امنیتی همکاریهای گستردهای را دنبال میکنند. رئیس شورای دولتی چین با تأکید بر پایداری پکن در اصول دیپلماتیک خود تصریح کرد: «مواضع ما در محکومیت اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی و دفاع از حقوق مشروع ایران، کاملا شفاف و قاطع است.» وی همچنین با اشاره به عزم مشترک تهران و پکن برای ارتقای سطح مناسبات دوجانبه افزود: «اراده ما گسترش همهجانبه روابط دو کشور است.»
تأکید چین بر احیای توافقنامه اسلامآباد و مخالفت با تحریمهای یکجانبه
لیچیانگ در ادامه این دیدار با اشاره به اهمیت توافقنامه اسلامآباد، خواهان احیای آن شد و اعلام کرد که پکن با تحریمهای یکجانبه آمریکا صراحتاً مخالفت میکند. توافقنامه اسلامآباد که در سال ۲۰۲۳ بین ایران و عربستان سعودی با میانجیگری چین به امضا رسید، نقطه عطفی در روابط منطقهای به شمار میرود و احیای آن میتواند تأثیرات گستردهای بر تحولات خاورمیانه داشته باشد. این توافق نه تنها به کاهش تنشهای ایران و عربستان کمک کرد، بلکه نقش چین را به عنوان یک میانجی قدرتمند در منطقه پررنگتر ساخت. اکنون با توجه به تحولات اخیر و افزایش تنشها میان ایران و رژیم صهیونیستی، چین بار دیگر بر اهمیت این توافق تأکید میکند و آن را راهی برای کاهش تنشها و ایجاد ثبات در منطقه میداند. مخالفت صریح با تحریمهای یکجانبه آمریکا نیز نشاندهنده رویکرد مستقل پکن در قبال نظم جهانی است و میتواند به تقویت جبهه کشورهای مخالف یکجانبهگرایی کمک کند.
رئیس شورای دولتی چین در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اشتراکات فرهنگی و تاریخی دو کشور گفت: «دو تمدن بزرگ ایران و چین از هزاران سال سابقه و اشتراکات عمیق برخوردارند و به قول شما ایرانیها 'دل به دل راه دارد'؛ بنابراین ما اراده جدی داریم که بنیاد دوستی دو کشور و دو ملت را بیش از پیش تقویت کنیم و در مجامع بینالمللی نیز قاطعانه از حقوق مشروع ایران دفاع نماییم.» این اظهارات نشاندهنده تمایل چین برای تعمیق روابط نه تنها در سطح دولتی بلکه در سطح مردمی است. در سالهای اخیر، دو کشور در سازمانهای بینالمللی مانند سازمان همکاری شانگهای و بریکس نیز همکاریهای نزدیکی داشتهاند و ایران به عنوان عضو جدید این سازمانها توانسته است از حمایت چین در مقابل فشارهای غرب بهره ببرد.
ابعاد راهبردی سفر عارف به چین و پیامهای آن برای منطقه
سفر محمدرضا عارف به چین و دیدار با مقامات عالیرتبه این کشور در شرایطی انجام میشود که منطقه خاورمیانه آبستن تحولات مهمی است. از یک سو، تنشها میان ایران و رژیم صهیونیستی پس از عملیات اخیر افزایش یافته و از سوی دیگر، مذاکرات هستهای و برجام در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارد. در چنین شرایطی، حمایت صریح چین از ایران میتواند به عنوان یک برگ برنده دیپلماتیک برای تهران تلقی شود. چین به عنوان یکی از اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد و قدرت اقتصادی اول جهان، نفوذ قابل توجهی در معادلات بینالمللی دارد و موضعگیریهای آن میتواند بر رفتار سایر کشورها تأثیر بگذارد. علاوه بر این، چین بزرگترین شریک تجاری ایران است و همکاریهای اقتصادی دو کشور در سالهای اخیر به رغم تحریمهای آمریکا گسترش یافته است. بنابراین، تقویت روابط با چین میتواند به کاهش اثرات تحریمها و بهبود وضعیت اقتصادی ایران کمک کند.
در همین راستا، عارف نیز در این دیدار بر ضرورت اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز برای حفظ امنیت کشور تأکید کرد و خواستار پیگیری نیازهای نیروهای مسلح شد. این اظهارات نشاندهنده عزم ایران برای دفاع از منافع ملی خود در برابر تهدیدات خارجی است. از سوی دیگر، چین نیز با توجه به وابستگیاش به انرژی وارداتی از خلیج فارس، به ثبات در این منطقه اهمیت زیادی میدهد و احتمالاً خواهان کاهش تنشها از طریق راهحلهای دیپلماتیک است. به نظر میرسد که دو کشور در این دیدار بر سر مجموعهای از منافع مشترک از جمله مقابله با یکجانبهگرایی، حفظ ثبات منطقهای و گسترش همکاریهای اقتصادی به توافق رسیدهاند.
واکنشها و پیامدهای احتمالی توافقنامه اسلامآباد برای آینده منطقه
احیای توافقنامه اسلامآباد که چین خواستار آن شده است، میتواند پیامدهای گستردهای برای منطقه داشته باشد. این توافق که با میانجیگری چین بین ایران و عربستان سعودی منعقد شد، به کاهش تنشهای فرقهای و ژئوپلیتیکی در خاورمیانه کمک کرد و زمینه را برای همکاریهای اقتصادی و امنیتی فراهم ساخت. اما پس از تحولات اخیر و افزایش تنشها، این توافق در معرض خطر قرار گرفته است. چین با درک اهمیت این توافق برای ثبات منطقه، تلاش میکند تا آن را احیا کند و از فروپاشی آن جلوگیری نماید. از سوی دیگر، عربستان سعودی نیز به عنوان یکی از طرفهای این توافق، ممکن است تحت فشارهای آمریکا برای فاصله گرفتن از ایران قرار داشته باشد، اما منافع اقتصادی و امنیتی این توافق برای ریاض نیز قابل توجه است. بنابراین، احیای آن میتواند به کاهش تنشها و ایجاد یک چارچوب پایدار برای همکاری منطقهای منجر شود.
در سطح بینالمللی نیز موضعگیری چین در حمایت از ایران و مخالفت با تحریمهای یکجانبه آمریکا، نشاندهنده تغییر در توازن قدرت جهانی است. چین به عنوان یک قدرت نوظهور، خواهان نظم جهانی چندقطبی است و از هرگونه اقدامی که به تضعیف این روند کمک کند، پرهیز میکند. حمایت از ایران در برابر فشارهای آمریکا میتواند به تقویت جبهه کشورهای مستقل و مخالف هژمونی آمریکا کمک کند. از سوی دیگر، این موضعگیری ممکن است روابط چین و آمریکا را بیش از پیش تیره کند، اما پکن نشان داده است که در دفاع از منافع خود و اصول دیپلماتیکش مصمم است. در مجموع، سفر عارف به چین و نتایج آن را میتوان یک پیروزی دیپلماتیک برای ایران دانست که میتواند در معادلات آینده منطقه و جهان تأثیرگذار باشد.
در حال بارگذاری نظرات...