سکوت سنگین پاریس پس از آتش‌سوزی تاریخی؛ ناگفته‌های یک شب پرآشوب
به گزارش تیترستان؛ در پی ناآرامی‌های گسترده اخیر در فرانسه و فروریختن برج مرتفع ساختمان تاریخی شهرداری «لیموژ» در آتش اعتراضات، «جی‌دی ونس» معاون رئیس‌جمهوری آمریکا با لحنی تند از دولت پاریس خواست تا به آنچه «دیوانگی و جنون» خواند، پایان دهد. ونس در اظهاراتی که روز دوشنبه به وقت محلی و همزمان با ادامه اعتراضات در شهرهای مختلف فرانسه ایراد شد، گفت: «دعا می‌کنم فرانسه، کشوری زیبا با مردمی شگفت‌انگیز، پیش از آنکه آثار تاریخی بیشتری از این کشور در آتش بسوزند، به این دیوانگی پایان دهد.» این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که اعتراضات به هزینه‌های سرسام‌آور زندگی و سیاست‌های اقتصادی دولت امانوئل مکرون، طی هفته‌های گذشته به شدت گسترش یافته و به درگیری‌های خشونت‌بار و تخریب اموال عمومی کشیده شده است. معاون ترامپ همچنین تلاش کرد از این اوضاع به نفع جمهوری‌خواهان در انتخابات پیش رو در کنگره آمریکا بهره‌برداری سیاسی کند و در هشداری مدعی شد: «امیدوارم آمریکایی‌ها توجه کنند. این همان آینده‌ای است که دموکرات‌های کنگره برای کشور شما در نظر دارند.»
آتش اعتراض در خیابان‌های فرانسه؛ از پاریس تا لیموژ
بر اساس گزارش‌ها، در پی فراخوان جنبش «همه‌چیز را قفل کنیم» (Bloquons tout) و هفته‌ها اعتراض به گرانی و تورم، فرانسه روز شنبه (۱۷ اکتبر / ۲۵ مهر) صحنه اعتراضات سراسری گسترده‌ای بود که با درگیری‌های شدید، آتش‌سوزی در اماکن عمومی و انتقادات بی‌سابقه از خشونت مفرط نیروهای امنیتی و پلیس همراه شد. برآوردها حاکی از حضور بین ۵۵۰ هزار (به گفته وزارت کشور) تا ۸۰۰ هزار نفر (به گفته اتحادیه‌ها و تشکل‌های کارگری از جمله CGT) در شهرهای مختلف فرانسه از جمله پاریس، لیون، مارسی، سنت‌اتین و لیموژ است. این تظاهرات بستری برای همگرایی اقشار مختلف از جمله جوانان معترض، حقوق‌بگیران، والدین نگران و «جلیقه‌زردها» شد که علیه تورم، گرانی سوخت و سیاست‌های اقتصادی دولت اعتراض داشتند. با وجود آغاز مسالمت‌آمیز تجمع‌ها، اعتراضات به سرعت به خشونت کشیده شد و سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه از بازداشت ۱۸۰۰ نفر در سراسر کشور خبر داد. دولت فرانسه در پی گسترش ناآرامی‌ها و تخریب گسترده اموال عمومی و خصوصی، از مقام‌های محلی خواسته است برای مهار خشونت‌ها و برقراری نظم، مقررات منع رفت‌وآمد وضع کنند.
شهر لیموژ در مرکز فرانسه از جمله مناطقی بود که بیشترین آسیب را متحمل شد. ساختمان تاریخی شهرداری این شهر که قدمت آن به قرن نوزدهم بازمی‌گردد، در آتش سوخت و بخش‌هایی از آن، از جمله برج مرتفع ساختمان، فرو ریخت. تصاویر منتشرشده از این حادثه نشان می‌دهد که شماری از حاضران هنگام فروریختن برج، ابراز شادی می‌کردند؛ صحنه‌ای که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت و موجی از انتقادها را برانگیخت. در پاریس نیز موزه لوور اعلام کرد که در پی اعلام محاصره این مکان گردشگری مشهور از سوی معترضان، فعالیت خود را متوقف کرده است. این اقدام نمادین نشان‌دهنده عمق بحران و گستردگی اعتراضاتی است که حتی نمادهای فرهنگی و گردشگری فرانسه را تحت تأثیر قرار داده است.
واکنش‌های سیاسی در آمریکا؛ از محکومیت تا بهره‌برداری انتخاباتی
اظهارات جی‌دی ونس در حالی مطرح می‌شود که وی به عنوان معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، همواره یکی از منتقدان سرسخت سیاست‌های لیبرال در قبال مهاجرت و مسائل اجتماعی بوده است. ونس در ادامه سخنان خود، سیاست‌های مهاجرتی لیبرال‌های غربی را عامل ناآرامی‌ها دانست و مدعی شد: «آن‌ها پرسش‌های اساسی درباره همگون‌سازی و سازگاری را نادیده گرفتند. به آن‌ها گفته شده بود که این امر به چنین وضعیتی منجر خواهد شد، اما آن‌ها گوش نکردند.» این اظهارات در حالی بیان می‌شود که فرانسه خود با چالش‌های متعددی در زمینه ادغام اجتماعی و مهاجرت روبه‌رو بوده و منتقدان راست‌گرا اغلب سیاست‌های دولت مکرون را در این زمینه ناکارآمد توصیف می‌کنند. ونس همچنین با اشاره به انتخابات پیش رو در کنگره آمریکا، تلاش کرد ناآرامی‌های فرانسه را به عنوان نمونه‌ای از پیامدهای سیاست‌های دموکرات‌ها معرفی کند و رأی‌دهندگان آمریکایی را نسبت به تکرار چنین وضعیتی در صورت پیروزی دموکرات‌ها هشدار دهد.
این اظهارات واکنش‌های متفاوتی را در محافل سیاسی آمریکا برانگیخته است. برخی از جمهوری‌خواهان از موضع ونس در محکومیت خشونت‌ها و انتقاد از سیاست‌های لیبرال حمایت کرده‌اند، در حالی که دموکرات‌ها و منتقدان، اظهارات وی را تلاشی برای سیاسی‌کردن یک بحران اجتماعی و انحراف افکار عمومی از مسائل داخلی آمریکا دانسته‌اند. به نظر می‌رسد ونس با این سخنان قصد دارد توجه رأی‌دهندگان میانه‌رو و محافظه‌کار را به موضوعاتی مانند نظم عمومی، امنیت و مهاجرت جلب کند؛ موضوعاتی که همواره در دستور کار جمهوری‌خواهان قرار داشته است. از سوی دیگر، دولت فرانسه تاکنون واکنش رسمی به اظهارات معاون رئیس‌جمهوری آمریکا نشان نداده است، اما کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که این اظهارات می‌تواند تنش‌های دیپلماتیک پنهانی را بین پاریس و واشنگتن ایجاد کند.
زمینه‌های بحران و پیامدهای آتی برای فرانسه و اروپا
ناآرامی‌های اخیر فرانسه در واقع ادامه‌دهنده موج اعتراضاتی است که از سال‌ها پیش و به ویژه در پی افزایش قیمت سوخت و سیاست‌های ریاضتی دولت مکرون شکل گرفته است. جنبش «جلیقه‌زردها» که در سال ۲۰۱۸ با اعتراض به افزایش قیمت بنزین آغاز شد، به نمادی از نارضایتی گسترده اقشار متوسط و کم‌درآمد از سیاست‌های اقتصادی دولت تبدیل شد. اکنون با گذشت چند سال، این نارضایتی‌ها نه تنها فروکش نکرده، بلکه با شیوع تورم و گرانی ناشی از بحران‌های جهانی، ابعاد تازه‌ای یافته است. فرانسه به عنوان یکی از قدرت‌های اصلی اتحادیه اروپا، همواره الگویی برای سایر کشورهای عضو در زمینه سیاست‌های اجتماعی و اقتصادی بوده است؛ اما بحران کنونی می‌تواند اعتبار این الگو را خدشه‌دار کند و موجی از بی‌ثباتی را در سراسر قاره سبز به دنبال داشته باشد. کارشناسان معتقدند که تداوم ناآرامی‌ها می‌تواند به کاهش سرمایه‌گذاری خارجی، افت رشد اقتصادی و افزایش شکاف‌های اجتماعی در فرانسه منجر شود.
از سوی دیگر، فروریختن برج تاریخی شهرداری لیموژ و آتش‌سوزی در اماکن عمومی، خسارات جبران‌ناپذیری به میراث فرهنگی فرانسه وارد کرده است. این حوادث یادآور آتش‌سوزی کلیسای نوتردام پاریس در سال ۲۰۱۹ است که موجی از همدلی جهانی را برانگیخت، اما این بار زمینه‌های سیاسی و اجتماعی متفاوتی دارد. دولت فرانسه با چالش دشواری برای بازگرداندن نظم و اعتماد عمومی روبه‌روست و باید همزمان با مهار خشونت‌ها، به مطالبات معترضان نیز پاسخ دهد. امانوئل مکرون که در سال‌های اخیر با کاهش محبوبیت چشمگیری مواجه بوده، اکنون در یکی از حساس‌ترین مقاطع ریاست‌جمهوری خود قرار دارد. برگزاری انتخابات پیش رو در آمریکا نیز می‌تواند بر نحوه پوشش رسانه‌ای و واکنش‌های بین‌المللی به این بحران تأثیر بگذارد. در مجموع، آنچه در فرانسه می‌گذرد، نه تنها یک اعتراض خیابانی، بلکه نشانه‌ای از بحران عمیق‌تر در مدل حکمرانی لیبرال غربی است که پیامدهای آن می‌تواند فراتر از مرزهای اروپا احساس شود.
در حال بارگذاری نظرات...