عارف پیش از سفر به تاجیکستان چه هدفی را فاش کرد که کمتر کسی انتظارش را داشت؟
به گزارش تیترستان؛ محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در نشست خبری پیش از سفر به تاجیکستان برای شرکت در نشست نخست‌وزیران سازمان همکاری شانگهای، با تأکید بر راهبرد ایران برای حضور فعال در این سازمان، اعلام کرد که توسعه همکاری‌های اقتصادی و تجاری و همچنین هوش مصنوعی از اولویت‌های اصلی کشور در چارچوب این سازمان است. وی با اشاره به تاریخچه شکل‌گیری سازمان همکاری شانگهای گفت که این سازمان در سال ۱۳۸۱ با مشارکت پنج یا شش کشور آغاز به کار کرد و اکنون ده عضو رسمی دارد که از کشورهای مهم منطقه و حوزه تمدنی ایران هستند. عارف افزود: چین، روسیه، هند، پاکستان، قرقیزستان، قزاقستان، ازبکستان، تاجیکستان، بلاروس و ایران اعضای رسمی این سازمان را تشکیل می‌دهند. معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به گستره جغرافیایی و جمعیتی کشورهای عضو تصریح کرد که این کشورها در مجموع حدود ۳۶ میلیون کیلومترمربع وسعت دارند که معادل تقریباً یک‌چهارم خشکی‌های جهان است و جمعیت آن‌ها بخش قابل‌توجهی از جمعیت جهان را شامل می‌شود.
عضویت رسمی ایران و دستاوردهای آن در سازمان شانگهای
عارف در ادامه با اشاره به روند عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای بیان کرد که جمهوری اسلامی از دوران عضویت ناظر تاکنون که به عضویت رسمی درآمده است، مشارکتی جدی در کارگروه‌ها، کمیسیون‌ها و کمیته‌های مختلف این سازمان داشته و به دلیل اشتراکات گسترده با کشورهای عضو، دستاوردهای ارزشمندی کسب کرده است. وی تأکید کرد که ایران بر ظرفیت‌های خود از جمله توانمندی‌های لجستیکی، حمل‌ونقل و فناوری‌های پیشرفته متمرکز است و راهبرد کشور، حضور فعال و مؤثر در این سازمان است. معاون اول رئیس‌جمهور همچنین به اهداف نشست نخست‌وزیران سازمان همکاری شانگهای اشاره کرد و گفت: این نشست هر سال با هدف ارزیابی عملکرد کشورهای عضو و بررسی راهکارهای توسعه همکاری‌ها برگزار می‌شود و محور اجلاس امسال، اثربخشی همکاری‌های تجاری و اقتصادی و اقدامات بشردوستانه است. وی افزود که نتایج این نشست در قالب چند سند و بیانیه اعلام خواهد شد و از آنجا که در سطح عالی اجرایی کشورهای عضو برگزار می‌شود، موضوعات بودجه‌ای نیز در دستور کار قرار دارد و بررسی و تصویب خواهد شد.
عارف با اشاره به برنامه‌های دولت برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای عنوان کرد: دولت یک برنامه اقدام دوساله تدوین کرده است که هدف آن، استفاده حداکثری از ظرفیت‌های این سازمان در حوزه‌های مختلف است. علاوه بر همکاری‌های اقتصادی و تجاری، توسعه همکاری‌ها در زمینه فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی نیز از اولویت‌های ایران در چارچوب این سازمان به شمار می‌رود. وی همچنین از برنامه‌ریزی برای دیدارهای دوجانبه با نخست‌وزیران کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این دیدارها به تقویت روابط دوجانبه و گسترش همکاری‌های مشترک منجر شود. این در حالی است که ایران به دنبال تنوع‌بخشی به شرکای تجاری و فناوری خود و کاهش اثر تحریم‌های یک‌جانبه است.
مقابله با یک‌جانبه‌گرایی؛ از شانگهای تا بریکس
عارف در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به رویکرد سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس در زمینه مقابله با یک‌جانبه‌گرایی گفت: اهداف اولیه سازمان همکاری شانگهای عمدتاً بر مسائل امنیتی، حفظ ایمنی و مقابله با خشونت متمرکز بود، اما این سازمان به‌تدریج به سمت توسعه همکاری‌های اقتصادی نیز حرکت کرد. در مقابل، بریکس از ابتدا بر اصلاح ساختارهای حکمرانی جهانی و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی تأکید داشته است. وی افزود: در این اجلاس نیز درباره این راهبرد گفت‌وگو خواهد شد و جمهوری اسلامی ایران مواضع خود را در این زمینه اعلام خواهد کرد. معاون اول رئیس‌جمهور با تأکید بر اهمیت مقابله با یک‌جانبه‌گرایی تصریح کرد: کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای بر ضرورت تقویت همکاری‌های منطقه‌ای تأکید دارند و رویکرد جمهوری اسلامی ایران نیز مبتنی بر توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و چندجانبه‌گرایی است. این سازمان می‌تواند نقش مؤثری در تقویت همگرایی منطقه‌ای ایفا کند و ایران به عنوان یکی از اعضای فعال، از این ظرفیت برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی خود بهره خواهد برد.
عارف همچنین با اشاره به همکاری ایران با برخی از کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفت: بخش قابل‌توجهی از دیدگاه‌ها و راهبردهای سیاسی و اقتصادی ایران در تعامل با کشورهای عضو این اتحادیه نیز پیگیری می‌شود. وی در پایان تأکید کرد: راهبرد جمهوری اسلامی ایران، حرکت بر مبنای نقاط مشترک با کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای است و هرچند در برخی مسائل سیاسی منطقه‌ای و بین‌المللی اختلاف‌نظرهایی وجود دارد، تلاش می‌کنیم از طریق گفت‌وگو و تعامل، این اختلاف‌ها را حل کنیم و به اهداف مشترک دست یابیم. این اظهارات نشان‌دهنده عزم جدی دولت برای استفاده از ظرفیت‌های دیپلماسی چندجانبه در راستای منافع ملی است.
اهمیت راهبردی سفر و پیامدهای آینده برای ایران
سفر معاون اول رئیس‌جمهور به تاجیکستان و شرکت در نشست نخست‌وزیران سازمان همکاری شانگهای را می‌توان گامی مهم در راستای تقویت جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی دانست. سازمان همکاری شانگهای به عنوان یک نهاد چندجانبه با عضویت قدرت‌های بزرگی مانند چین، روسیه و هند، فرصت مناسبی برای ایران فراهم می‌کند تا ضمن کاهش وابستگی به نظام مالی غرب، همکاری‌های اقتصادی و فناوری خود را گسترش دهد. اولویت‌دهی به هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته در این سازمان، نشان‌دهنده درک دولت از اهمیت تحولات فناورانه در اقتصاد آینده است و می‌تواند زمینه‌ساز جذب سرمایه‌گذاری و انتقال دانش فنی به کشور شود. از سوی دیگر، تأکید بر مقابله با یک‌جانبه‌گرایی و همگرایی منطقه‌ای، همسو با سیاست‌های اعلامی ایران در سال‌های اخیر برای ایجاد نظم جهانی چندقطبی است.
با این حال، تحقق این اهداف نیازمند رفع موانع داخلی و خارجی است. ایران باید ضمن تقویت زیرساخت‌های لجستیکی و حمل‌ونقل، زمینه‌های حقوقی و اقتصادی لازم برای همکاری‌های پایدار با کشورهای عضو را فراهم کند. همچنین، وجود اختلاف‌نظرهای سیاسی با برخی اعضا، همان‌گونه که عارف اشاره کرد، می‌تواند روند همکاری‌ها را کند کند، اما رویکرد گفت‌وگو و تعامل می‌تواند به کاهش تنش‌ها کمک کند. در مجموع، این سفر و نشست پیش‌رو می‌تواند نقطه عطفی در سیاست خارجی ایران باشد و پیام روشنی به جامعه بین‌المللی مخابره کند که ایران به دنبال همکاری سازنده و چندجانبه است. نتایج این اجلاس و اسناد امضا شده، در هفته‌های آینده مشخص خواهد شد و کارشناسان امیدوارند که به بهبود وضعیت اقتصادی و فناوری کشور منجر شود.
در حال بارگذاری نظرات...