افشاگری جنجالی مخبر از پشت پرده دیدار با گوترش؛ واکنشی که همه را شوکه کرد!
به گزارش تیترستان؛ محمد مخبر، معاون اول رئیس‌جمهور در دولت سیزدهم، در اظهاراتی جنجالی جزئیات تازه‌ای از گفت‌وگوی مستقیم خود با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، را فاش کرد. او در این مصاحبه با اشاره به صراحت لهجه خود در این دیدار، گفت که خطاب به گوترش پرسیده است: «شما در سازمان ملل چه کاره هستید و چه کار مفیدی انجام داده‌اید؟» این جمله کوتاه اما کوبنده، بازتاب گسترده‌ای در محافل سیاسی و رسانه‌ای داشته است. مخبر افزود که دبیرکل سازمان ملل در پاسخ، حرفی برای گفتن نداشته و حتی اذعان کرده که در بسیاری از امور اختیاری از خود ندارد. این روایت که به نظر می‌رسد از یک دیدار رسمی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد حکایت دارد، نگاه جدیدی به ماهیت دیپلماسی ایران در دوره اخیر ارائه می‌دهد. انتشار این اظهارات از سوی خبرگزاری دانشجو، بار دیگر بحث درباره کارآمدی نهادهای بین‌المللی و نقش قدرت‌های بزرگ در تصمیم‌گیری‌های آنها را در کانون توجه قرار داده است.
مخبر و روایت صریح از دیدار با گوترش
محمد مخبر در این گفت‌وگو با اشاره به سابقه خود در مسئولیت‌های اجرایی و دیپلماتیک، تأکید کرد که در دیدار با دبیرکل سازمان ملل، بدون تعارف و با لحنی انتقادی از عملکرد این نهاد پرسیده است. او گفت که خطاب به گوترش گفته: «شما در سازمان ملل چه کاره هستید و چه کار مفیدی انجام دادی؟» این پرسش که به ظاهر ساده اما عمیقاً چالش‌برانگیز است، نشان‌دهنده رویکردی متفاوت در دیپلماسی عمومی ایران است که در آن مقامات کشورمان با صراحت بیشتری به نقد ساختارهای بین‌المللی می‌پردازند. مخبر در ادامه روایت خود افزود که گوترش در برابر این پرسش، پاسخی نداشته و تنها به این نکته اذعان کرده که در بسیاری از تصمیم‌گیری‌ها اختیار کامل ندارد و تحت تأثیر فشار قدرت‌های جهانی است. این اظهارات، تصویری از ناکارآمدی سازمان ملل در حل بحران‌های جهانی را ترسیم می‌کند که همواره یکی از انتقادات اصلی کشورهای در حال توسعه به این نهاد بوده است.
این اولین بار نیست که مقامات ایرانی به صراحت از محدودیت‌های دبیرکل سازمان ملل سخن می‌گویند. در سال‌های گذشته، به ویژه پس از خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام و اعمال تحریم‌های ظالمانه، ایران بارها از سازمان ملل خواسته است تا به وظایف خود در حفظ صلح و امنیت بین‌المللی عمل کند. اما آنچه این اظهارات مخبر را متمایز می‌کند، لحن مستقیم و بدون پرده‌پوشی او در بیان این انتقاد در یک گفت‌وگوی رسانه‌ای است. به نظر می‌رسد مخبر با این روایت قصد دارد نشان دهد که دیپلماسی ایران در دوره جدید، از پاسخ‌های دیپلماتیک معمول فراتر رفته و به دنبال واداشتن نهادهای بین‌المللی به پذیرش مسئولیت‌های واقعی خود است. این موضع‌گیری می‌تواند در افکار عمومی داخلی نیز بازتاب مثبتی داشته باشد، چرا که بسیاری از شهروندان ایرانی از بی‌تحرکی سازمان ملل در قبال تحریم‌ها و نقض حقوق بشر توسط برخی کشورها گلایه دارند.
واکنش‌ها و بازتاب‌های بین‌المللی
انتشار این اظهارات بلافاصله با واکنش‌های متفاوتی در فضای رسانه‌ای و سیاسی مواجه شد. برخی تحلیلگران داخلی این سخنان را نشانه اقتدار دیپلماسی ایران و شجاعت مسئولان در بیان حقایق تلقی کردند و آن را گامی در جهت افشای سیاست‌های دوگانه سازمان ملل دانستند. در مقابل، منتقدان بر این باورند که چنین لحنی ممکن است به کاهش همکاری‌های دیپلماتیک با نهادهای بین‌المللی منجر شود و فرصت‌های تعامل سازنده را محدود کند. با این حال، مخبر در ادامه تأکید کرد که هدفش از این پرسش، نه تخریب سازمان ملل بلکه واداشتن آن به ایفای نقش واقعی خود در قبال ملت‌ها بوده است. او افزود که گوترش خود نیز به این واقعیت اذعان دارد که تصمیم‌گیری‌های کلان در سازمان ملل تحت الشعاع اراده قدرت‌های بزرگ قرار دارد و دبیرکل اختیار چندانی ندارد. این اظهارات، بحثی دامنه‌دار را در محافل دانشگاهی و رسانه‌های خارجی درباره جایگاه واقعی سازمان ملل و توانایی آن در حل و فصل منازعات جهانی برانگیخته است.
در سطح بین‌المللی، سخنگوی سازمان ملل تاکنون واکنشی رسمی به این اظهارات نشان نداده است، اما کارشناسان مسائل بین‌المللی معتقدند که این نوع انتقادها می‌تواند بر روابط ایران و سازمان ملل تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، برخی رسانه‌های غربی تلاش کرده‌اند این اظهارات را به عنوان نشانه‌ای از تنش در روابط تهران و سازمان ملل تفسیر کنند، در حالی که مقامات ایرانی همواره بر حمایت از چندجانبه‌گرایی و نقش سازنده سازمان ملل تأکید کرده‌اند. به نظر می‌رسد مخبر با طرح این موضوع، قصد دارد توجه افکار عمومی جهانی را به این واقعیت جلب کند که نهادهای بین‌المللی در برابر زورگویی‌های قدرت‌های بزرگ آسیب‌پذیر هستند و اصلاح ساختار سازمان ملل بیش از هر زمان دیگری ضروری است. این موضع‌گیری می‌تواند در نشست‌های آینده مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز پیگیری شود و به یکی از محورهای گفت‌وگوی دیپلماتیک ایران تبدیل گردد.
پیامدها و اهمیت راهبردی این اظهارات
این اظهارات مخبر را باید در چارچوب راهبرد کلان ایران در قبال نظام بین‌الملل تحلیل کرد. جمهوری اسلامی ایران همواره بر لزوم اصلاح ساختار سازمان ملل متحد، به ویژه شورای امنیت، تأکید کرده و خواستار افزایش نقش کشورهای در حال توسعه در تصمیم‌گیری‌های جهانی بوده است. طرح چنین پرسش‌هایی از سوی یک مقام عالی‌رتبه ایرانی، نشان‌دهنده عزم تهران برای به چالش کشیدن ساختارهای ناعادلانه بین‌المللی است. از سوی دیگر، این اظهارات می‌تواند به تقویت همبستگی میان کشورهای مستقل و مخالف یک‌جانبه‌گرایی کمک کند، چرا که بسیاری از این کشورها نیز از عملکرد سازمان ملل ناراضی هستند و آن را ابزاری در دست قدرت‌های غربی می‌دانند. مخبر با بیان این تجربه، عملاً بر ضرورت بازنگری در سازوکارهای سازمان ملل تأکید کرده و خواستار پاسخگویی این نهاد در قبال ملت‌هایی شده است که قربانی سیاست‌های زورگویانه هستند.
در بعد داخلی نیز این اظهارات می‌تواند بر افکار عمومی تأثیرگذار باشد. بسیاری از ایرانیان در سال‌های اخیر شاهد بی‌عملی سازمان ملل در قبال تحریم‌های آمریکا و نقض حقوق بشر توسط رژیم صهیونیستی بوده‌اند و از اینکه نهادهای بین‌المللی در برابر این اقدامات سکوت اختیار کرده‌اند، احساس نارضایتی می‌کنند. روایت مخبر از مواجهه مستقیم با دبیرکل سازمان ملل، می‌تواند به عنوان نمادی از ایستادگی ایران در برابر زیاده‌خواهی‌های نظام سلطه تلقی شود و اعتماد عمومی به مسئولان را در پیگیری حقوق ملت افزایش دهد. از سوی دیگر، این اظهارات می‌تواند بر مذاکرات آینده ایران با کشورهای غربی نیز اثر بگذارد، چرا که نشان می‌دهد تهران از موضعی فعال و مطالبه‌گر به تعامل با نهادهای بین‌المللی می‌نگرد و حاضر نیست از حقوق خود کوتاه بیاید. در مجموع، به نظر می‌رسد این روایت جنجالی، نقطه عطفی در دیپلماسی عمومی ایران باشد و بتواند گفتمان جدیدی را در عرصه بین‌المللی درباره ضرورت اصلاح سازمان ملل و پایان دادن به سیاست‌های دوگانه آن ایجاد کند.
در حال بارگذاری نظرات...