پشت پرده مذاکرات ایران و آمریکا؛ نقش مخفیانه دوحه که پاکستان افشا کرد!

به گزارش تیترستان؛ وزیر کشور پاکستان، محسن نقوی، در سخنانی در «مجمع امنیت جهانی» در دوحه، از مواضع قطر درباره مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا تمجید کرد و پرده از تلاشهای پنهان اسلامآباد برای کشاندن دو طرف به میز مذاکره برداشت. او با اشاره به سفرهای متعدد خود به تهران و دیدار با مقامات ارشد ایرانی، تأکید کرد که پاکستان در شرایطی که منطقه غرب آسیا شاهد تجاوزگریهای آمریکا و اسرائیل بود، تمام توان دیپلماتیک خود را برای کاهش تنش به کار گرفت. نقوی گفت: «لحظاتی وجود داشت که اوضاع بسیار متشنج بود، اما ما هرگز تسلیم نشدیم.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که نقش قطر به عنوان میانجی در مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا همواره مورد توجه رسانهها بوده، اما کمتر به جزئیات همکاری دوحه و اسلامآباد پرداخته شده است.
افشای جزئیات همکاری دوحه و اسلامآباد در بحرانیترین روزها
محسن نقوی در سخنرانی خود در دوحه، با قدردانی از تلاشهای دیپلماتیک قطر، اعلام کرد که دوحه و اسلامآباد برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها همکاری نزدیکی با یکدیگر داشتهاند. او بدون اشاره به جزئیات دقیق، از هماهنگیهای شبانهروزی میان دو کشور در جریان مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا خبر داد و گفت که این همکاریها در سطوح عالی سیاسی و امنیتی انجام شده است. به گفته وی، پاکستان به عنوان کشوری با روابط نزدیک با هر دو طرف، توانست پل ارتباطی مؤثری ایجاد کند و از فروپاشی احتمالی روند مذاکرات جلوگیری نماید. این مقام پاکستانی همچنین از سفرهای خود به تهران در اوج تنشها یاد کرد و افزود که دیدار با مقامات ارشد ایرانی، از جمله وزیر کشور و دیگر مسئولان، نقش کلیدی در روشن شدن مواضع و کاهش سوءتفاهمها داشته است.
نقوی در بخش دیگری از سخنانش به نقش محوری نخستوزیر قطر و فرمانده ارتش پاکستان در جریان مذاکرات سوئیس اشاره کرد و گفت که این دو مقام «بیش از ۱۶ ساعتِ تمام، بدون حتی یک لحظه استراحت» کار کردند تا مذاکرات به نتیجه برسد. این روایت تازه نشان میدهد که فراتر از دیپلماسی رسمی، تماسهای پشت پرده و رایزنیهای فشرده در سطوح نظامی نیز در جریان بوده است. به نظر میرسد پاکستان با استفاده از نفوذ خود بر گروههای مختلف در منطقه و همچنین روابط سنتی با آمریکا، سعی داشته است تا فضای مذاکرات را از حالت تقابلی خارج کند و طرفین را به تعامل سازنده وادار نماید. این در حالی است که پیش از این، رسانهها از ورود ارتش پاکستان به مذاکرات ایران و آمریکا خبر داده و برنامه جدید اسلامآباد را اعلام کرده بودند.
تلاشهای بیوقفه اسلامآباد برای کشاندن طرفین به میز مذاکره
وزیر کشور پاکستان در ادامه سخنان خود تصریح کرد که کشورش برای اینکه آمریکا و ایران را پای میز مذاکره بیاورد، تمام تلاش خود را به کار بست و از هیچ کوششی دریغ نکرد. او با اشاره به شرایط بحرانی منطقه، گفت که در روزهای پرتنش، خطر گسترش درگیری به کل غرب آسیا وجود داشت و پاکستان به عنوان یک کشور همسایه و دارای منافع مشترک با ایران، نمیتوانست نسبت به این وضعیت بیتفاوت باشد. نقوی افزود که اسلامآباد با رایزنیهای گسترده با مقامات آمریکایی و ایرانی، توانست زمینههای اعتمادسازی را فراهم کند و طرفین را به پذیرش مذاکرات غیرمستقیم ترغیب نماید. این تلاشها در حالی صورت گرفت که برخی کشورهای منطقه نیز درصدد بودند تا با دامن زدن به تنشها، منافع خود را پیش ببرند.
به گفته کارشناسان، نقش پاکستان در این مذاکرات بیش از پیش آشکار شده و نشان میدهد که اسلامآباد به دنبال ایفای نقشی فعال در معادلات امنیتی منطقه است. نقوی همچنین از سفرهای خود به تهران و دیدار با مقامات ارشد ایرانی در روزهای اوج تنش خبر داد و گفت که در آن دیدارها، پیامهای مهمی از سوی طرف آمریکایی منتقل شده است. او تأکید کرد که پاکستان هرگز تسلیم فشارهای خارجی برای تغییر موضع خود نشد و همواره بر حل مسالمتآمیز اختلافات تأکید داشته است. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که روابط ایران و پاکستان در ماههای اخیر با چالشهایی مواجه بوده، اما به نظر میرسد دو طرف توانستهاند با مدیریت اختلافات، همکاریهای خود را در زمینههای امنیتی و دیپلماتیک گسترش دهند.
اهمیت راهبردی دوحه و آینده مذاکرات ایران و آمریکا
نقش قطر به عنوان میزبان مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا و همچنین تمجید وزیر کشور پاکستان از مواضع دوحه، نشاندهنده اهمیت راهبردی این کشور کوچک اما ثروتمند خلیج فارس در معادلات دیپلماتیک منطقه است. دوحه در سالهای اخیر توانسته است با اتخاذ سیاست خارجی متوازن و میزبانی از گفتوگوهای حساس، خود را به عنوان یک میانجی قابل اعتماد معرفی کند. در جریان مذاکرات اخیر، نخستوزیر قطر شخصاً و با صرف ساعتهای طولانی، تلاش کرد تا شکاف میان طرفین را کاهش دهد و از فروپاشی گفتوگوها جلوگیری نماید. این تلاشها در حالی است که برخی منابع از بینتیجه ماندن بخشی از مذاکرات خبر میدهند و آینده این روند همچنان مبهم باقی مانده است.
از سوی دیگر، اظهارات وزیر کشور پاکستان در مجمع امنیت جهانی دوحه، بازتاب گستردهای در رسانههای منطقه داشته و تحلیلگران آن را نشانهای از تغییر رویکرد کشورهای منطقه به سمت دیپلماسی و کاهش تنش میدانند. پاکستان که خود با چالشهای اقتصادی و امنیتی متعددی دست و پنجه نرم میکند، به دنبال آن است تا با ایفای نقش میانجی، وجهه بینالمللی خود را بهبود بخشد و از مزایای اقتصادی و امنیتی همکاری با ایران و آمریکا بهرهمند شود. در همین حال، مقامات ایرانی نیز بارها بر آمادگی خود برای مذاکره مبتنی بر احترام متقابل تأکید کردهاند، اما همزمان هشدار دادهاند که هرگونه ماجراجویی از سوی آمریکا و متحدانش با پاسخ قاطع مواجه خواهد شد. به نظر میرسد آینده مذاکرات ایران و آمریکا، به میزان صداقت طرف آمریکایی و نقش سازنده میانجیهایی مانند قطر و پاکستان بستگی دارد و باید دید که آیا این تلاشها میتواند به کاهش تنشها در منطقه منجر شود یا خیر.
در حال بارگذاری نظرات...