پادکست فارسی در دوراهی تصویر و صدا؛ چالشی که کارت صدا به آن پرداخت

به گزارش تیترستان؛ در روز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵، پردیس تئاتر شهرزاد میزبان رویدادی متفاوت بود که با همت پادکست کارت صدا و همراهی آپارات برگزار شد. این رویداد با عنوان «دیدن یا شنیدن؛ مسئله چه بود؟» و با اجرای سیاوش صفاریان‌پور، حسین نصیری و سحر نحوی، هم‌میزبانان پادکست کارت صدا، به یکی از چالش‌های اساسی رسانه‌های صوتی در عصر دیجیتال پرداخت. حدود سیصد نفر از خالقان پادکست و ویدیوکست فارسی از ژانرهای مختلف در این رویداد حضور داشتند و به بحث و تبادل نظر درباره آینده پادکست پرداختند. این رویداد یکی از بزرگترین گردهمایی‌های تخصصی در حوزه پادکست فارسی بود که با هدف بررسی ضرورت یا اختیاری بودن حرکت به سمت تصویر برگزار شد. در ادامه، گزارش کامل این رویداد و مباحث مطرح شده در آن را از نظر می‌گذرانیم.

تصویری شدن پادکست فارسی؛ ضرورت یا انتخاب شخصی؟

پادکست کارت صدا که محصولی از استودیو به‌نحوی دیگر است، طی یک سال و نیم فعالیت خود تلاش کرده است تا پادکست فارسی را به عنوان یک صنعت معرفی کند و با نگاهی درون‌نگرانه به بهبود آن کمک کند. این رویداد با همراهی پلتفرم ویدیویی آپارات، مسئله اصلی خود را چنین مطرح کرد: با توجه به تغییر پارادایم رسانه‌ای پلتفرم‌های پادکست در جهان، آیا ضروری است که پادکست‌ها به سمت ویدیوکست شدن حرکت کنند؟ آیا ویدیویی شدن برای تمام پادکست‌های فارسی نسخه درست و قابل اجرایی است؟ میزبانان کارت صدا با طرح این پرسش، سعی کردند تا تعریف دقیقی از ویدیوکست ارائه دهند و تفاوت آن را با برنامه‌های اینترنتی مشخص کنند. سپس نظرات متفاوت و گاه مخالف یکدیگر را بررسی کردند و تلاش کردند تا جمعیت حاضر را نیز در تعامل با این گفت‌وگو قرار دهند. مخاطبان این رویداد خود تولیدکنندگان محتوای پادکست و ویدیوکست بودند و هرکدام تجربیات و دیدگاه‌های خود را بیان کردند.

در این میان، افرادی مانند بردیا برجسته‌نژاد از پادکست آلبوم، ایمان نژاد احد از راوکست، عباس سیدین از پرسه، مرضیه صادقی و امین اردانی از فیکش و قصه‌گو، حسام مقدم از بازگویی، سامان دادمندیان از پادکست آدمیزاد، امین متین از ساعت صفر و بسیاری دیگر نظرات موافق و مخالف خود را درباره تصویری شدن پادکست مطرح کردند. برخی از پادکسترها معتقد بودند که تصویر می‌تواند خیال‌انگیز بودن صدا را تحت تأثیر قرار دهد و بهتر است که پادکستر دیده نشود. در مقابل، برخی دیگر بر این باور بودند که هر پلتفرم مصرف‌کننده خود را دارد و باید از محتوای تولید شده در جهت توزیع حداکثری استفاده کرد. عده‌ای نیز اشاره کردند که پلتفرم‌های پادکست الگوریتم خودبسنده‌ای برای رشد و دیده شدن پادکست‌ها ندارند و باید از ظرفیت ساختن برند شخصی و شبکه‌های اجتماعی به نفع گسترش مخاطب محتوا کمک گرفت. این بحث‌ها نشان می‌دهد که جامعه پادکست فارسی با طیف وسیعی از دیدگاه‌ها روبروست و هیچ اجماع کاملی بر سر یک نسخه واحد وجود ندارد.

چالش‌های مطرح شده در مسیر تصویری شدن

در ادامه این رویداد، چالش‌های مختلفی که تصویری شدن محتوا برای پادکسترها ایجاد می‌کند، مورد بررسی قرار گرفت. برخی از شرکت‌کنندگان به اضطراب قرار گرفتن در مقابل دوربین اشاره کردند و گفتند که این مسئله می‌تواند بر کیفیت اجرای آنها تأثیر منفی بگذارد. افزایش هزینه‌های تولید نیز از دیگر چالش‌های مهم بود؛ زیرا تولید ویدیوکست نیازمند تجهیزات بیشتر، نورپردازی، تدوین ویدیویی و صرف زمان بیشتری است. به‌هم‌ریختن ریتم انتشار نیز برای پادکسترهایی که به انتشار منظم اپیزودهای صوتی عادت دارند، یک نگرانی جدی محسوب می‌شود. ترس از قضاوت شدن توسط مخاطبان و حفظ کیفیت در فرم ویدیویی نیز از جمله مواردی بود که برخی از تولیدکنندگان به آن اشاره کردند. علاوه بر این، چالش یافتن فرم مناسب برای شبکه‌های اجتماعی به نفع بهتر دیده شدن، یکی دیگر از دغدغه‌های مطرح شده بود. در این بین، بعضی از تولیدکنندگان محتوا پیشنهادهای مفیدی برای چالش‌های مطرح‌شده به یکدیگر ارائه دادند و تجربیات خود را در زمینه تولید ویدیوکست به اشتراک گذاشتند.

در پایان این رویداد، افراد حاضر معتقد بودند که ساختن ارتباط در این رویداد بین تولیدکنندگان محتوا برایشان مفید بوده و توانستند ارتباط‌هایی جهت گسترش تیم، همکاری و حل مسئله با دیگر حاضران ایجاد کنند. همچنین تعدادی اعلام کردند که تصمیم گرفته‌اند به سمت تصویری کردن محتوای خود حرکت کنند. این نشان می‌دهد که رویداد کارت صدا توانسته است تا حدی در جهت‌دهی به فعالان این حوزه مؤثر باشد. با این حال، بسیاری نیز بر این باور بودند که نباید بدون برنامه‌ریزی و آمادگی کامل به سمت تصویر حرکت کرد و باید ابتدا زیرساخت‌های لازم را فراهم کرد. به طور کلی، چالش‌های مطرح شده نشان می‌دهد که تصویری شدن پادکست، اگرچه می‌تواند فرصت‌های جدیدی ایجاد کند، اما بدون در نظر گرفتن این چالش‌ها ممکن است به نتیجه مطلوب نرسد.

نتیجه‌گیری نهایی و آینده پادکست فارسی

در بخش پایانی رویداد، جمع‌بندی نظرات و نتیجه‌گیری نهایی انجام شد. آنچه از طرف جمع نتیجه‌گیری شد، هرچند به نفع حرکت به سمت تصویر بود، اما به پذیرش این نکات منجر شد که نحوه مصرف در بین مخاطبان متفاوت است، تغییر پارادایم‌های رسانه‌ای حتمی است و نمی‌توان مطمئن بود که تصویری شدن برای هر پادکستی راه‌حل قطعی و مناسبی باشد. در نهایت این نتیجه حاصل شد که هم دیدن و هم شنیدن، بسته به این که مخاطب یک پادکست در کدام پلتفرم حضور دارد و فرم آن محتوا چه نوعی از توسعه را می‌طلبد، می‌تواند مفید باشد. به عبارت دیگر، هیچ نسخه واحدی برای همه پادکست‌ها وجود ندارد و هر تولیدکننده باید بر اساس مخاطب هدف و منابع خود تصمیم بگیرد. این نتیجه‌گیری واقع‌بینانه نشان می‌دهد که جامعه پادکست فارسی به بلوغ نسبی رسیده است و به جای تقلید کورکورانه از ترندهای جهانی، به دنبال یافتن راهکارهای متناسب با شرایط خود است.

در پایان، پادکست کارت صدا، رسانه کوزی‌کورنر و استودیو به‌نحوی دیگر اعلام کردند که مایل به تداوم این دست از رویدادها به صورت منظم هستند و مایلند با همراهی برندهایی مانند آپارات نقش خود را در جهت ساختن جامعه پادکست فارسی و شکل دادن آن به عنوان یک صنعت ایفا کنند. این رویداد نشان داد که پادکست فارسی در مسیر حرفه‌ای شدن گام برمی‌دارد و نیاز به چنین گردهمایی‌هایی برای تبادل نظر و هم‌افزایی بیشتر از هر زمان دیگری احساس می‌شود. اهمیت این رویداد در آن است که توانست طیف گسترده‌ای از فعالان این حوزه را گرد هم آورد و فضایی برای گفت‌وگوی سازنده فراهم کند. با توجه به روند رو به رشد پادکست در ایران و افزایش تعداد تولیدکنندگان محتوا، برگزاری چنین رویدادهایی می‌تواند به شکل‌گیری استانداردها و بهترین شیوه‌ها کمک کند. آینده پادکست فارسی به تصمیم‌های امروز تولیدکنندگان و پلتفرم‌ها بستگی دارد و به نظر می‌رسد که مسیر پیش‌رو، مسیری ترکیبی از صدا و تصویر باشد که در آن هر رسانه جایگاه خود را پیدا می‌کند.