سخنگوی سپاه پرده از رازی برداشت که جهان به آن وابسته است؛ ۷ کابل زیر تنگه هرمز و اهدافی که هیچ‌کس پیش‌بینی نمی‌کرد
به گزارش تیترستان؛ سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سخنانی که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های داخلی و خارجی داشت، از اهداف جدید این نهاد نظامی رونمایی کرد و با اشاره به عبور هفت کابل بزرگ از زیر تنگه هرمز، تأکید کرد که تمام داده‌های اینترنتی و تجاری دنیا به این کابل‌ها وابسته است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنش‌های منطقه‌ای بر سر آبراه راهبردی هرمز و کنترل آن، بار دیگر به اوج رسیده و تحلیلگران نظامی و اقتصادی را به تکاپو واداشته است. سخنگوی سپاه در بخشی از سخنان خود با اشاره به زیرساخت‌های حیاتی زیرآبی در این منطقه، گفت که این کابل‌ها ستون فقرات ارتباطات جهانی هستند و هرگونه اختلال در آن‌ها می‌تواند پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی برای اقتصاد دیجیتال جهان داشته باشد. به نظر می‌رسد طرح این موضوع از سوی مقام ارشد نظامی، پیامی چندلایه برای مخاطبان داخلی و بین‌المللی باشد و نشان‌دهنده ابعاد تازه‌ای از دکترین دفاعی-امنیتی ایران در آب‌های آزاد است.
تنگه هرمز؛ گلوگاه اقتصاد جهانی و کابل‌هایی که کمتر دیده می‌شوند
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان شناخته می‌شود، اما آنچه کمتر در رسانه‌ها به آن پرداخته می‌شود، نقش حیاتی این آبراه در انتقال داده‌های اینترنتی و ترافیک مخابراتی بین‌المللی است. بر اساس گزارش‌های صنعت مخابرات، چندین کابل فیبر نوری اصلی که اروپا، خاورمیانه و آسیا را به هم متصل می‌کنند، از بستر دریای عمان و تنگه هرمز عبور می‌کنند و حجم عظیمی از ترافیک تجاری، مالی و ارتباطی جهان را جابه‌جا می‌سازند. سخنگوی سپاه با اشاره به وجود هفت کابل بزرگ در این مسیر، بر وابستگی زیرساخت‌های جهانی به این نقطه حساس تأکید کرد و آن را به عنوان یکی از مؤلفه‌های قدرت راهبردی ایران برشمرد. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که پیش از این نیز فرماندهان نظامی ایران بارها نسبت به هرگونه تهدید علیه منافع ملی در این منطقه هشدار داده و بر توانایی خود برای کنترل تحرکات دشمن تأکید کرده بودند. کارشناسان ارتباطات معتقدند که کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز بخشی از شبکه جهانی اینترنت هستند که آسیای جنوبی، جنوب شرق آسیا و بخش‌هایی از آفریقا را به اروپا متصل می‌کنند و هرگونه آسیب عمدی یا غیرعمدی به آن‌ها می‌تواند قطع گسترده اینترنت را در پی داشته باشد.
از منظر حقوق بین‌الملل، وضعیت کابل‌های مخابراتی زیردریایی در مناطق اقتصادی انحصاری و آب‌های بین‌المللی تابع کنوانسیون‌های خاصی است، اما در عمل، قدرت‌های ساحلی می‌توانند بر نحوه حفاظت و بهره‌برداری از این زیرساخت‌ها تأثیرگذار باشند. تنگه هرمز از این قاعده مستثنی نیست و ایران به عنوان کشور ساحلی، نقش مهمی در تأمین امنیت این کابل‌ها ایفا می‌کند. طرح موضوع کابل‌های هفت‌گانه از سوی سخنگوی سپاه را می‌توان در چارچوب نمایش توانمندی‌های غیرنظامی و اهرم‌های فشار در مذاکرات و رقابت‌های ژئوپلیتیک تفسیر کرد. برخی تحلیلگران غربی نیز این اظهارات را نشانه‌ای از تلاش ایران برای برجسته‌سازی نقش خود در امنیت ارتباطات جهانی و در مقابل، هشدار نسبت به پیامدهای هرگونه اقدام خصمانه علیه منافع ملی دانسته‌اند. در همین حال، رسانه‌های منطقه‌ای با بازنشر گسترده این خبر، بر اهمیت راهبردی تنگه هرمز برای اقتصاد جهانی تأکید کرده و آن را یکی از محورهای اصلی تحولات آینده خلیج فارس معرفی کرده‌اند.
اهداف جدید سپاه؛ از بازدارندگی نظامی تا قدرت‌نمایی در فضای سایبری
سخنگوی سپاه در ادامه سخنان خود از اهداف جدید این نهاد رونمایی کرد، اهدافی که به نظر می‌رسد فراتر از حوزه‌های سنتی دفاعی بوده و ابعاد سایبری و اطلاعاتی را نیز در بر می‌گیرد. با توجه به اشاره وی به کابل‌های اینترنتی و داده‌های تجاری جهان، می‌توان استنباط کرد که بخشی از این اهداف جدید معطوف به تأمین امنیت زیرساخت‌های حیاتی و مقابله با تهدیدات نرم در فضای مجازی است. سپاه پاسداران در سال‌های اخیر توانایی‌های خود را در حوزه جنگ الکترونیک، دفاع سایبری و حفاظت از زیرساخت‌های حساس گسترش داده و بارها بر آمادگی کامل برای مقابله با هرگونه تهدید دشمن تأکید کرده است. اعلام عمومی این اهداف از سوی سخنگوی سپاه، احتمالاً با هدف بازدارندگی و ارسال پیام به بازیگران خارجی صورت گرفته تا نشان دهد که ایران نه تنها در حوزه نظامی، بلکه در حوزه امنیت اطلاعاتی نیز از توان بالایی برخوردار است. همچنین، این اظهارات می‌تواند پاسخی به تهدیدات مکرر مقامات آمریکایی و اسرائیلی علیه برنامه‌های دفاعی ایران باشد که در هفته‌های اخیر شدت گرفته است.
در همین ارتباط، برخی منابع خبری داخلی پیش از این از دستاوردهای جدید نیروی دریایی سپاه در زمینه مقابله با ناوهای بیگانه و افزایش دامنه کنترل خود در آب‌های منطقه خبر داده بودند. سخنگوی سپاه نیز با اشاره غیرمستقیم به توانایی‌های موشکی و پهپادی ایران، تأکید کرد که دشمنان باید هزینه هرگونه ماجراجویی را بپردازند. به نظر می‌رسد بخش دیگری از اهداف جدید سپاه، تقویت همکاری با کشورهای دوست در منطقه برای تأمین امنیت جمعی و مقابله با حضور نیروهای فرامنطقه‌ای باشد. این رویکرد با سیاست کلان جمهوری اسلامی ایران در ایجاد نظم امنیتی بومی و چندجانبه در خلیج فارس همسو است. در مجموع، سخنان سخنگوی سپاه را می‌توان در چارچوب راهبرد بازدارندگی فعال و نمایش قدرت هوشمند تفسیر کرد که در آن، مؤلفه‌های نظامی، سایبری و اقتصادی به طور همزمان به کار گرفته می‌شوند.
پیامدهای آینده؛ از واکنش‌های بین‌المللی تا سناریوهای پیش‌رو
طرح موضوع کابل‌های زیردریایی تنگه هرمز و اهداف جدید سپاه، واکنش‌های اولیه‌ای را در محافل بین‌المللی برانگیخته است. برخی کارشناسان امنیت دریایی معتقدند که این اظهارات می‌تواند نگرانی شرکت‌های فناوری و اپراتورهای مخابراتی جهانی را نسبت به امنیت مسیرهای داده در خلیج فارس افزایش دهد و آن‌ها را به فکر مسیرهای جایگزین بیندازد. از سوی دیگر، مقامات آمریکایی و اروپایی که پیش از این نیز نسبت به فعالیت‌های ایران در منطقه ابراز نگرانی کرده بودند، ممکن است این سخنان را به عنوان تهدیدی علیه زیرساخت‌های جهانی تلقی کرده و در جهت تشدید تحریم‌ها یا اقدامات دیپلماتیک گام بردارند. با این حال، ایران همواره تأکید کرده که خواهان امنیت پایدار در منطقه است و هرگونه تهدید علیه منافع ملی خود را قاطعانه پاسخ خواهد داد. در سطح منطقه‌ای نیز کشورهای حاشیه خلیج فارس ممکن است این تحولات را با دقت دنبال کرده و در محاسبات امنیتی خود بازنگری کنند. به طور کلی، آینده تنگه هرمز به عنوان یک نقطه کانونی در رقابت‌های ژئوپلیتیک، به رفتار بازیگران مختلف وابسته است و اظهارات اخیر می‌تواند فصل تازه‌ای از رقابت‌های اطلاعاتی و امنیتی را رقم بزند.
در نهایت، باید توجه داشت که تنگه هرمز همواره نماد قدرت و آسیب‌پذیری همزمان بوده است. از یک سو، وابستگی اقتصاد جهانی به جریان نفت و داده از این آبراه، آن را به گلوگاهی حیاتی تبدیل کرده و از سوی دیگر، هرگونه تنش در این منطقه می‌تواند به سرعت به بحرانی بین‌المللی بدل شود. سخنگوی سپاه با اشاره به هفت کابل بزرگ، در واقع یادآور شد که عرصه رقابت در قرن بیست و یکم تنها به نفت و گاز محدود نمی‌شود و داده و اطلاعات نیز به مؤلفه اصلی قدرت تبدیل شده است. اهداف جدید سپاه نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است؛ تلاشی برای تثبیت جایگاه ایران به عنوان بازیگری تأثیرگذار در نظم امنیتی نوین منطقه و جهان. آنچه مسلم است، آینده این تحولات به تصمیم‌های بازیگران بین‌المللی و میزان پایبندی آن‌ها به قواعد حقوقی و دیپلماتیک بستگی خواهد داشت. تیترستان در گزارش‌های بعدی، ابعاد تازه‌ای از این موضوع را پیگیری خواهد کرد.
در حال بارگذاری نظرات...