پشت پرده تصمیم جنجالی ایران درباره تنگه هرمز؛ واکنش روسیه چه بود؟
به گزارش تیترستان؛ در دیدار محمد رضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، با میخائیل میشوستین، نخست‌وزیر روسیه، که در حاشیه اجلاس منطقه‌ای برگزار شد، مقامات ارشد دو کشور درباره تحولات حساس بین‌المللی و منطقه‌ای رایزنی کردند. عارف در این دیدار با اشاره به حمله نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، این اقدام را بخشی از نقشه کلان آمریکایی-صهیونیستی برای تضعیف کشورهای مستقل از جمله ایران و روسیه و تحمیل یکجانبه‌گرایی توصیف کرد. وی تأکید کرد که آمریکا باید هزینه وضعیت ایجادشده در تنگه هرمز را بپردازد و امنیت منطقه بدون اعمال حاکمیت ایران بر این آبراه راهبردی تأمین نخواهد شد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنش‌ها بر سر تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز پس از حملات اخیر شدت گرفته و بازارهای جهانی انرژی را با نگرانی مواجه کرده است.
تنگه هرمز؛ از حاکمیت ملی تا امنیت تردد کشتی‌ها
معاون اول رئیس‌جمهور در ادامه سخنان خود با تأکید بر اینکه تنگه هرمز متعلق به ایران است، تصریح کرد: پیش از حمله آمریکا، تردد کشتی‌ها از این تنگه به‌طور عادی انجام می‌شد، اما اکنون آمریکا عامل ایجاد وضعیت ناامن است و باید هزینه آن را بپردازد. وی در عین حال افزود که ایران معتقد است با حاکمیت این کشور، امکان تردد امن و صلح‌آمیز کشتی‌های کشورهای دوست از تنگه هرمز فراهم خواهد بود. این موضع‌گیری نشان‌دهنده رویکرد ایران در قبال مدیریت یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان است که حدود یک‌پنجم نفت مصرفی دنیا از آن عبور می‌کند. عارف با اشاره به پیامدهای اقتصادی و امنیتی بی‌ثباتی در این منطقه، خواستار توجه جدی جامعه جهانی به مسئولیت آمریکا در ایجاد تنش‌های اخیر شد.
کارشناسان مسائل بین‌الملل معتقدند که اظهارات عارف بازتابی از راهبرد جدید ایران در قبال تنگه هرمز است؛ راهبردی که بر پایه آن، ایران نه تنها حق حاکمیت خود را بر این آبراه تأکید می‌کند، بلکه مسئولیت ناامنی‌های اخیر را متوجه آمریکا و متحدانش می‌داند. این در حالی است که در هفته‌های گذشته، گزارش‌هایی از اصابت نفتکش متخلف با مین در جنوب تنگه هرمز منتشر شده که نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی در این منطقه را افزایش داده است. مقامات ایرانی بارها اعلام کرده‌اند که امنیت تنگه هرمز باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و حضور نیروهای فرامنطقه‌ای تنها به تشدید تنش‌ها دامن می‌زند.
هشدار درباره تبدیل دریای کاسپین به کانون جدید ناامنی
در بخش دیگری از این دیدار، عارف با اشاره به تلاش اوکراین برای گسترش جنگ به دریای کاسپین، هدف از این اقدام را اختلاف‌افکنی و قطع روابط ایران و روسیه دانست و هشدار داد که باید مراقبت کنیم این دریا به کانون جدید ناامنی تبدیل نشود. وی با تأکید بر اهمیت ثبات در دریای کاسپین، خواستار همکاری همه کشورهای حاشیه این دریا برای جلوگیری از تنش‌های بیشتر شد. این هشدار در حالی مطرح می‌شود که در ماه‌های اخیر، تحرکات نظامی در منطقه کاسپین افزایش یافته و نگرانی‌هایی درباره انتقال درگیری‌های اوکراین به این حوزه آبی به وجود آمده است. عارف همچنین بر لزوم توسعه بندرهای ایران و روسیه در دریای کاسپین برای انتقال ۱۷ میلیون تن کالا تأکید کرد و تکمیل راه‌های ریلی، جاده‌ای و دریایی در منطقه را از نیازهای اساسی کشورهای دوست برشمرد.
نخست‌وزیر روسیه نیز در این دیدار با تأکید بر اینکه روابط تهران و مسکو بر پایه حسن همجواری و همکاری بنا شده است، حمله نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را به‌شدت محکوم کرد. میشوستین با اشاره به اراده دو کشور برای توسعه روابط تجاری و اقتصادی، اظهار داشت که با وجود تحریم‌های ظالمانه، روابط ایران و روسیه گسترش یافته و طرح‌های بزرگی در عرصه‌های انرژی، کشاورزی، صنعت و توسعه راهگذرها در حال پیگیری است. وی همچنین بر اهمیت توسعه روابط فرهنگی دو کشور تأکید کرد و از برگزاری هفته فرهنگی ایران در روسیه و از سرگیری فعالیت مرکز فرهنگی روسیه در ایران خبر داد. این اظهارات نشان‌دهنده عزم دو کشور برای تعمیق همکاری‌ها در شرایط حساس منطقه‌ای است.
پیامدهای راهبردی اظهارات عارف برای آینده منطقه
اظهارات معاون اول رئیس‌جمهور درباره اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز و هشدار درباره دریای کاسپین، بازتاب گسترده‌ای در محافل سیاسی و رسانه‌های بین‌المللی داشته است. بسیاری از تحلیلگران این سخنان را نشانه‌ای از تغییر رویکرد ایران در قبال امنیت آبراه‌های راهبردی می‌دانند؛ رویکردی که بر مسئولیت‌پذیری کشورهای منطقه و مخالفت با حضور نیروهای فرامنطقه‌ای تأکید دارد. از سوی دیگر، تأکید بر توسعه همکاری‌های اقتصادی با روسیه در حوزه‌های انرژی و حمل‌ونقل، می‌تواند به تقویت محور مقاومت اقتصادی در برابر تحریم‌های غربی کمک کند. با این حال، برخی ناظران معتقدند که تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز می‌تواند به افزایش قیمت نفت و بی‌ثباتی بازارهای جهانی منجر شود و فشار مضاعفی بر اقتصاد ایران وارد کند.
در مجموع، دیدار عارف با میشوستین را می‌توان تلاشی برای هماهنگی بیشتر ایران و روسیه در قبال تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی دانست. دو کشور که هر دو تحت تحریم‌های گسترده غرب قرار دارند، در سال‌های اخیر همکاری‌های خود را در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی گسترش داده‌اند. اظهارات عارف درباره تنگه هرمز و دریای کاسپین نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است؛ جایی که ایران می‌کوشد با تکیه بر موقعیت ژئوپلیتیک خود و اتحاد با روسیه، نقش خود را در معادلات امنیتی منطقه تثبیت کند. آینده این همکاری‌ها و تأثیر آن بر امنیت خلیج فارس و دریای کاسپین، موضوعی است که در ماه‌های آینده بیش از پیش مورد توجه قرار خواهد گرفت.
در حال بارگذاری نظرات...