ضربه‌ای که خواب را از چشم وال‌استریت ربود؛ آیا «داووس صحرا» به میدان جنگ تبدیل می‌شود؟
به گزارش تیترستان؛ کنفرانس سالانه «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» عربستان سعودی که به «داووس صحرا» شهرت یافته، قرار بود از ۲۶ تا ۲۹ اکتبر با حضور چهره‌های شاخص مالی جهان در ریاض برگزار شود، اما حملات اخیر انصارالله یمن به فرودگاه اصلی ریاض، این رویداد نمادین را با تهدید جدی مواجه کرده است. بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، بسیاری از بانکداران و مدیران ارشد مالی در بانک‌های جی‌پی مورگان چیس و سیتی‌گروپ سفرهای خود را به تعویق انداخته یا در حال لغو جلسات برنامه‌ریزی‌شده هستند. این نگرانی‌ها در حالی است که هیچ‌یک از این نهادها هنوز تصمیم رسمی خود را اعلام نکرده‌اند، اما گفت‌وگوهای فشرده با تیم‌های امنیتی نشان می‌دهد که خطرات احتمالی به‌طور جدی در حال بررسی است. به گفته افراد آگاه، نگرانی اصلی نه فقط هدف قرار گرفتن فرودگاه، بلکه احتمال حمله به هتل‌های مشهور و اماکن شاخص اطراف محل برگزاری کنفرانس است که می‌تواند امنیت شرکت‌کنندگان را به خطر بیندازد.
تهدید امنیتی در قلب پایتخت؛ وال‌استریت بین ریسک و وفاداری
مدیران وال‌استریت که برای حضور در این کنفرانس برنامه‌ریزی کرده‌اند، در دوراهی دشواری قرار گرفته‌اند: از یک سو نگرانی‌های امنیتی جدی وجود دارد و از سوی دیگر نمی‌خواهند میزبانان ثروتمند سعودی را برنجانند. به گفته یکی از مدیران اجرایی، اگر امکان برگزاری ترکیبی و شرکت آنلاین فراهم شود، تصمیم‌گیری برای بسیاری از مدیران آسان‌تر خواهد شد، زیرا دیگر مجبور نخواهند بود به‌طور علنی از حضور انصراف دهند. مقام‌های سعودی نیز در حال بررسی امکان تبدیل کنفرانس به رویدادی ترکیبی هستند، هرچند هنوز تصمیمی در این باره اعلام نشده است. دیو کومندات، شریک و مدیر ارشد امنیتی شرکت مشاوره ریسک کورپوریت سکیوریتی ادوایزرز، تأکید می‌کند که هر شرکتی با دولت عربستان روابط تجاری دارد، به‌دقت بررسی می‌کند که آیا رقبایش در این رویداد شرکت می‌کنند یا نه و آیا غیبت آن شرکت می‌تواند پیام نادرستی ارسال کند. این تحلیل نشان می‌دهد که تصمیم‌گیری نه فقط بر اساس ارزیابی خطر، بلکه تحت تأثیر ملاحظات رقابتی و دیپلماتیک نیز قرار دارد.
هشت سال پیش و پس از قتل جمال خاشقجی، بسیاری از مدیران وال‌استریت از شرکت در همین کنفرانس خودداری کردند و برخی مقام‌های سعودی حضور در آن را نوعی آزمون وفاداری تلقی می‌کردند. اما از آن زمان، ریاض روابط خود را با جامعه مالی جهانی ترمیم کرده و محمد بن سلمان در حال پیشبرد برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» است که هدف آن تبدیل عربستان به قطبی بین‌المللی برای تجارت، فناوری و فرهنگ است. سرمایه‌گذاران و فعالان مالی از سراسر جهان طی سال‌های اخیر روابط خود را با عربستان تقویت کرده‌اند؛ هم برای تأمین سرمایه طرح‌های مرتبط با هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری خصوصی و هم برای کمک به این کشور در جذب منابع مالی. اکنون این دستاوردها در معرض خطر قرار گرفته و حملات اخیر می‌تواند به مثابه آزمونی دوباره برای سنجش اعتماد جهانی به پادشاهی باشد.
بزرگ‌ترین چالش دوران حکمرانی محمد بن سلمان
به نوشته بلومبرگ، محمد بن سلمان حدود یک دهه است که رهبری عربستان سعودی را بر عهده دارد، اما چند ماه آینده بزرگ‌ترین چالش دوران حکمرانی او تا به امروز خواهد بود. در سال ۲۰۱۵ و زمانی که ولیعهد هنوز وزیر دفاع بود، حمله گسترده به حوثی‌های یمن را هماهنگ کرد و با این اقدام به جهان اعلام کرد که عربستان سعودی تحت مدیریت جدیدی قرار گرفته است. از این رو، حمله روز شنبه حوثی‌ها به فرودگاه اصلی ریاض احتمالاً برای او به‌مراتب دشوارتر بوده است، زیرا یکی از ارکان توافقی را تضعیف کرد که محمد بن سلمان به مردم کشورش پیشنهاد داده بود: ثبات و امنیت در ازای اصلاحات و رفاه. حکمرانی بر عربستان سعودی کار آسانی نیست؛ این کشور جمعیتی جوان با میانگین سنی ۲۵ سال دارد و تمام آرزوها و نارضایتی‌های این نسل را در خود جای داده است. بن سلمان خواهان ثبات و وفاداری مردم است و در مقابل، امنیت، رفاه و اصلاحات را وعده می‌دهد، اما حملات اخیر این وعده را با تردید جدی مواجه کرده است.
حملات آمریکا و اسرائیل به ایران نخستین شکاف را در این روایت ایجاد کرد، زیرا تهران در پاسخ به این حملات، هر هدفی را که در دسترسش بود، از جمله عربستان سعودی، هدف قرار داد. هزینه خسارت‌های واردشده به زیرساخت‌های نفتی پادشاهی ممکن است به ده‌ها میلیارد دلار رسیده باشد. اکنون حوثی‌ها نیز نشان داده‌اند که توانایی حمله به قلب قدرت محمد بن سلمان را دارند. عربستان سعودی یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان تسلیحات در جهان است و ۶٫۵ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف امور دفاعی می‌کند، بااین‌حال دفاع از این کشور حتی از حکمرانی بر آن نیز دشوارتر است. زیرساخت‌های حیاتی در سراسر قلمرو پهناور عربستان پراکنده‌اند و از سه جهت می‌توان به آن حمله کرد. نیروهای مسلح پادشاهی در مناطق مختلف پراکنده‌اند و به دلایل سیاسی، فرماندهی نظامی به‌طور سنتی ساختاری غیرمتمرکز و چندپاره داشته است؛ بنابراین محمد بن سلمان برای تضمین معتبر امنیت کشور با دشواری روبه‌روست.
پیامدهای اقتصادی و آینده مبهم «چشم‌انداز ۲۰۳۰»
عربستان سعودی قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی جذب کند و میزان این سرمایه‌گذاری‌ها در سال گذشته افزایش چشمگیری داشت؛ اما در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، سرمایه‌گذاری خارجی نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۷ درصد کاهش یافت و به ۵٫۹۵ میلیارد دلار رسید. هنوز برای تحقق وعده محمد بن سلمان درباره تأمین رفاه مردم، کار زیادی باقی مانده است. اگر جریان ورود سرمایه‌های جدید به کشور پایدار نماند، تلاش‌ها برای متنوع‌سازی اقتصاد عربستان و کاهش وابستگی آن به نفت ممکن است آسیب ببینند. محمد بن سلمان برای راضی نگه داشتن نسل جوان عربستان به ایجاد مشاغل مدرن نیاز دارد، اما دولت نمی‌تواند از همه آن‌ها حمایت کند، زیرا منابع و توان مالی‌اش همین حالا نیز بیش از حد تحت فشار قرار گرفته است. پیش‌بینی می‌شود کسری بودجه امسال به حدود ۵ درصد تولید ناخالص داخلی برسد و تهدیدهای متوجه زیرساخت‌های نفتی و تنگه هرمز نیز باعث شده وزارت دارایی عربستان پیش‌بینی کند تولید ناخالص داخلی کشور در سال ۲۰۲۶ به میزان ۳٫۶ درصد کاهش یابد. عامل اصلی این افت، کاهش پیش‌بینی‌شده ۲۱٫۸ درصدی تولید در بخش نفت است.
در ماه اوت، رشد وام‌دهی بانک‌ها به شرکت‌های دولتی سه برابر رشد وام‌دهی به بخش خصوصی بود که نشان‌دهنده فشار مضاعف بر منابع مالی و اولویت‌بندی حمایت از نهادهای دولتی است. از سوی دیگر، محمد بن سلمان دست به دامان گذشتگان خود شده و نشانه‌هایی از تمایل به ترمیم روابط آسیب‌دیده با همسایگانش در خلیج فارس بروز داده است. او اخیراً گفته است که امنیت منطقه «تفکیک‌ناپذیر» است؛ عبارتی که یکی از مقام‌های ارشد امارات متحده عربی نیز همین هفته دقیقاً با همین واژه‌ها تکرار کرد. تغییر لحن دیگری که اخیراً در سخنان ولیعهد دیده شده، از دو جهت جالب‌توجه است. محمد بن سلمان دو هفته پیش، در سخنرانی سالانه خود در برابر شورا، سخنانش را برخلاف رویه معمول با چشم‌انداز آینده آغاز نکرد و به‌جای صحبت از شهرهای درخشان و مدرنی که قرار است در دل بیابان ساخته شوند، بر ضرورت ثبات و امنیت تأکید کرد. این تغییر لحن نشان می‌دهد که ولیعهد سعودی به‌خوبی دریافته است که بدون تأمین امنیت، هیچ سرمایه‌گذاری و اصلاحی پایدار نخواهد بود و آینده «داووس صحرا» و برنامه تحول اقتصادی او به میزان زیادی به توانایی‌اش در مهار تهدیدهای امنیتی و بازگرداندن اعتماد سرمایه‌گذاران جهانی بستگی دارد.
در حال بارگذاری نظرات...