راز شکست بزرگ غرب در خاورمیانه؛ چرا دیگر هیچ‌کس طعمه نقشه قدیمی نمی‌شود؟
به گزارش تیترستان؛ اظهارات اخیر دکتر سارا هرموش، کارشناس تروریسم در دانشگاه جورج واشینگتن، پرده از یک واقعیت مهم برداشته است: سیاست خارجی غرب و آمریکا سال‌ها بر شکاف شیعه و سنی سرمایه‌گذاری کرده بود تا از این طریق گروه‌ها را از هم جدا کند و منافع خود را پیش ببرد. اما به گفته این کارشناس، حالا این ابزار از کار افتاده و آن‌ها با هم همکاری می‌کنند و غرب نمی‌داند با چه چیزی این گروه‌ها را از هم جدا کند. این اظهارات که در کانال تلگرامی پارسین منتشر شده، نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم در معادلات منطقه‌ای است. به گفته هرموش، او در لبنان زندگی کرده و دیده است که آن شکاف شیعه و سنی که غرب از آن صحبت می‌کرد، وجود نداشته است. این موضوع نشان می‌دهد که پروژه اختلاف‌افکنی مذهبی که به‌ویژه پس از هفتم اکتبر با شکست مواجه شده، دیگر کارایی خود را از دست داده است. تحلیلگران معتقدند که همکاری گروه‌های شیعه و سنی در سال‌های اخیر، به‌ویژه در حمایت از مردم فلسطین و مقابله با تجاوزات رژیم صهیونیستی، نمونه بارزی از شکست این سیاست است.
پروژه شکاف‌افکنی مذهبی؛ ابزاری که از کار افتاد
سیاست خارجی غرب و آمریکا در دهه‌های گذشته همواره تلاش کرده است تا با برجسته‌سازی اختلافات مذهبی بین شیعه و سنی، منطقه را به سمت تنش و درگیری سوق دهد. این سیاست که با هدف تضعیف جبهه مقاومت و حفظ سلطه رژیم صهیونیستی طراحی شده بود، در دوره‌هایی توانست فضا را برای ایجاد گروه‌های تروریستی تکفیری فراهم کند. اما به گفته سارا هرموش، امروز این ابزار دیگر جواب نمی‌دهد و گروه‌های شیعه و سنی با هم همکاری می‌کنند و غرب نمی‌تواند آن‌ها را از هم جدا کند. این کارشناس تروریسم که در لبنان زندگی کرده است، تأکید می‌کند که شکاف شیعه و سنی که غرب از آن دم می‌زد، در واقعیت وجود نداشت و بیشتر یک ابزار تبلیغاتی بود. به نظر می‌رسد که شکست این پروژه پس از عملیات هفتم اکتبر و افزایش همبستگی گروه‌های مقاومت، بیش از پیش آشکار شده است. اکنون غرب با یک معضل جدی مواجه است: چگونه می‌تواند بدون تکیه بر اختلافات مذهبی، نفوذ خود را در منطقه حفظ کند؟
واقعیت میدانی در کشورهای مختلف منطقه نشان می‌دهد که مردم شیعه و سنی در سال‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر نزدیک شده‌اند. در لبنان، عراق، یمن و حتی فلسطین، شاهد همکاری‌های بی‌سابقه بین گروه‌های مختلف اسلامی هستیم. این همکاری‌ها نه تنها در عرصه سیاسی و نظامی، بلکه در سطح مردمی نیز گسترش یافته است. برای مثال، در یمن، نیروهای انصارالله که شیعه هستند، با گروه‌های سنی در مقابله با تجاوزات عربستان سعودی همکاری می‌کنند. در عراق، مرجعیت شیعه و علمای سنی در محکومیت تروریسم و حمایت از وحدت ملی مواضع مشترکی اتخاذ کرده‌اند. این تحولات نشان می‌دهد که پروژه اختلاف‌افکنی غرب نه تنها شکست خورده، بلکه نتیجه معکوس نیز داشته و باعث همبستگی بیشتر مسلمانان شده است. به عبارت دیگر، غرب با سرمایه‌گذاری بر شکاف مذهبی، خود زمینه‌ساز وحدت بیشتر بین شیعه و سنی شده است.
نقش هفتم اکتبر در فروپاشی نقشه‌های غرب
عملیات هفتم اکتبر و پیامدهای آن، نقطه عطفی در تحولات منطقه بود که بسیاری از معادلات از پیش تعیین شده را بر هم زد. پس از این عملیات، شاهد افزایش چشمگیر همبستگی بین گروه‌های مقاومت با گرایش‌های مختلف مذهبی بودیم. حمایت همه‌جانبه گروه‌های شیعه و سنی از مردم فلسطین و محکومیت جنایات رژیم صهیونیستی، نمونه بارزی از این همبستگی است. این همکاری‌ها باعث شد که پروژه اختلاف‌افکنی غرب که سال‌ها روی آن سرمایه‌گذاری کرده بود، به‌طور کامل بی‌اثر شود. به گفته کارشناسان، پس از هفتم اکتبر، غرب دیگر نتوانست از کارت اختلاف شیعه و سنی استفاده کند، زیرا افکار عمومی جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری متوجه دشمن مشترک یعنی رژیم صهیونیستی و حامیان غربی آن شده است. این تغییر نگرش، فضای جدیدی را در منطقه ایجاد کرده که در آن همکاری و همگرایی بر اختلافات مذهبی اولویت دارد.
علاوه بر این، جنگ علیه ایران و تحولات مرتبط با آن نیز نقش مهمی در شکست پروژه اختلاف‌افکنی داشته است. در طول سال‌های گذشته، دشمنان تلاش کردند تا با ایجاد ترس از ایران، کشورهای سنی منطقه را در مقابل ایران قرار دهند. اما اکنون شاهد هستیم که بسیاری از کشورهای منطقه، از جمله عربستان سعودی و امارات، در حال بازنگری در سیاست‌های خود هستند و به سمت تنش‌زدایی با ایران حرکت می‌کنند. این تغییر رویکرد نشان می‌دهد که کشورهای منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که همکاری و همگرایی به نفع همه است و اختلافات مذهبی نمی‌تواند مبنای سیاست‌های منطقه‌ای باشد. در واقع، شکست پروژه اختلاف‌افکنی غرب نتیجه ترکیبی از عوامل از جمله افزایش آگاهی افکار عمومی، همبستگی گروه‌های مقاومت و تغییر محاسبات استراتژیک کشورهای منطقه است.
آینده منطقه؛ همگرایی بیشتر یا بازگشت به تنش‌ها؟
با توجه به شکست پروژه اختلاف‌افکنی غرب، آینده منطقه می‌تواند به سمت همگرایی بیشتر و همکاری‌های اقتصادی و امنیتی پیش برود. کشورهای منطقه، اعم از شیعه و سنی، به این درک رسیده‌اند که امنیت و توسعه پایدار تنها در سایه همکاری و احترام متقابل امکان‌پذیر است. این رویکرد جدید در سیاست خارجی کشورهایی مانند عربستان سعودی و امارات که اخیراً به سمت تنش‌زدایی با ایران حرکت کرده‌اند، قابل مشاهده است. همچنین، نقش چین و روسیه به عنوان میانجی‌گران جدید در منطقه، می‌تواند به تقویت این روند کمک کند. اما در این میان، غرب و رژیم صهیونیستی همچنان تلاش می‌کنند تا با ایجاد تنش‌های جدید، از همگرایی بیشتر جلوگیری کنند. بنابراین، هوشیاری کشورهای منطقه و گروه‌های مقاومت در برابر توطئه‌های جدید ضروری است.
از سوی دیگر، پیامدهای داخلی این تحولات برای غرب نیز قابل توجه است. افکار عمومی در کشورهای غربی، به‌ویژه پس از جنگ علیه ایران و پیامدهای اقتصادی آن، به‌شدت از سیاست‌های مداخله‌جویانه دولت‌هایشان خسته شده‌اند. اعتراضات دانشجویی در اروپا و آمریکا و افزایش انتقادات از حمایت‌های بی‌قید و شرط از رژیم صهیونیستی، نشان‌دهنده تغییر نگرش در جوامع غربی است. این فشارها می‌تواند سیاست‌مداران غربی را مجبور کند تا در رویکرد خود نسبت به منطقه بازنگری کنند. با این حال، تجربه نشان داده است که غرب به‌سختی از سیاست‌های قدیمی خود دست می‌کشد و ممکن است به روش‌های دیگری برای ایجاد تفرقه متوسل شود. بنابراین، وحدت و همبستگی بین شیعه و سنی، مهم‌ترین سرمایه برای مقابله با چالش‌های پیش رو است. در نهایت، به نظر می‌رسد که پروژه اختلاف بین شیعه و سنی که سال‌ها ابزار اصلی سیاست خارجی غرب در منطقه بود، اکنون شکست خورده و این شکست می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری نظم جدیدی در خاورمیانه باشد؛ نظمی که در آن همکاری و همگرایی جایگزین تفرقه و تنش شود.
در حال بارگذاری نظرات...