هشدار سنگین ستاد حقوق بشر درباره یک بحران انسانی؛ پشت پرده سکوتی که بیماران را تهدید می‌کند
به گزارش تیترستان؛ ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیه‌ای مفصل، تحریم‌های اقتصادی آمریکا و محدودیت‌های مالی و بانکی علیه کشورمان را به شدت محکوم کرد و آن را نقض جدی حقوق بنیادین بیماران، به ویژه حق حیات و حق سلامت دانست. این بیانیه که پس از تشدید تحریم‌ها و جنگ اخیر منتشر شده، هشدار می‌دهد که تداوم محاصره اقتصادی، زنجیره تأمین دارو و تجهیزات پزشکی را با اختلال جدی مواجه کرده و جان میلیون‌ها بیمار مبتلا به بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج را در معرض خطر قرار داده است. ستاد حقوق بشر با تأکید بر اینکه حفظ جان بیماران نباید موضوع چانه‌زنی سیاسی شود، از جامعه جهانی و نهادهای بین‌المللی خواسته است تا اقدامات عملی و فوری برای رفع موانع دسترسی به دارو و درمان انجام دهند. در این بیانیه، سکوت در برابر پیامدهای قابل پیشگیری این محدودیت‌ها، نقض مسئولیت مشترک جامعه بین‌المللی در حمایت از کرامت انسانی توصیف شده است.
بیماران در محاصره اقتصادی؛ روایتی از کمبود دارو و درد بی‌درمان
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در ماه‌های اخیر، تحریم‌های اقتصادی و محدودیت‌های بانکی نه تنها واردات داروهای نهایی، بلکه دسترسی به مواد اولیه دارویی، تجهیزات آزمایشگاهی، قطعات مورد نیاز صنایع داروسازی و خدمات بیمه و حمل‌ونقل بین‌المللی را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. این وضعیت باعث افزایش کمبود دارو، جهش قیمت برخی اقلام دارویی و اختلال در مسیرهای تأمین شده و بیماران مبتلا به سرطان، تالاسمی، هموفیلی، ام‌اس، صرع مقاوم به درمان و بیماری‌های نادر را در آسیب‌پذیرترین وضعیت قرار داده است. ستاد حقوق بشر هشدار می‌دهد که حتی وجود معافیت‌های رسمی برای دارو و کالاهای بشردوستانه، به دلیل نگرانی مؤسسات مالی از مجازات‌های ثانویه و خودداری برخی شرکت‌ها از مبادلات مجاز، عملاً به دسترسی واقعی بیماران منجر نمی‌شود. در چنین شرایطی، تأخیر در دریافت دارو یا قطع دوره درمان می‌تواند به وخامت جدی وضعیت جسمانی و بروز عوارض جبران‌ناپذیر منجر شود.
این بیانیه با اشاره به اینکه پیامدهای انسانی تحریم‌ها بیش از همه متوجه گروه‌های آسیب‌پذیر مانند کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و خانواده‌های کم‌درآمد است، تأکید می‌کند که تحمیل هزینه‌های فزاینده درمان، این افراد را در برابر انتخابی دشوار میان تأمین نیازهای اولیه زندگی و ادامه درمان قرار می‌دهد. ستاد حقوق بشر با استناد به ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۱۲ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، حق برخورداری از بالاترین استاندارد قابل حصول سلامت را از حقوق بنیادین انسان‌ها دانسته و تصریح کرده است که تفسیر عمومی شماره ۱۴ کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی سازمان ملل متحد، دسترسی بدون تبعیض به کالاها و خدمات سلامت را از مؤلفه‌های اساسی تحقق این حق می‌داند. بنابراین، ارزیابی حقوق بشری تحریم‌ها نباید صرفاً به اهداف اعلامی یا استثناهای رسمی محدود شود، بلکه باید آثار واقعی و قابل پیش‌بینی آن‌ها بر زندگی و سلامت مردم مورد توجه قرار گیرد.
هشدار حقوقی؛ مسئولیت بین‌المللی و ضرورت اقدام فوری نهادهای جهانی
ستاد حقوق بشر در ادامه بیانیه خود، با اشاره به قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه، یادآوری می‌کند که در شرایط مخاصمه مسلحانه، حمایت از جمعیت غیرنظامی، بیماران و مجروحان اهمیتی مضاعف دارد و منع گرسنگی‌دادن به غیرنظامیان و محروم‌کردن آنان از اقلام ضروری برای بقا، از محدودیت‌های روشن بر رفتار طرف‌های مخاصمه است. این ستاد تأکید می‌کند که چنانچه محاصره یا محدودیت‌های اعمال‌شده در بستر مخاصمه به محرومیت غیرنظامیان از اقلام حیاتی یا ممانعت غیرموجه از دسترسی آنان به کمک‌های بشردوستانه منجر شود، می‌تواند واجد پیامدهای جدی حقوقی و بین‌المللی باشد. از این رو، همه اقدامات مرتبط با محاصره و محدودیت‌های اقتصادی باید با رعایت کامل تعهدات بین‌المللی و با توجه ویژه به آثار انسانی آن‌ها ارزیابی شوند. این هشدار در حالی مطرح می‌شود که جنگ اخیر و تحولات ماه‌های گذشته، اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل و محدودیت‌های مرتبط با محاصره اقتصادی و دریایی را تشدید کرده و نیازهای درمانی ناشی از جنگ را افزایش داده است.
ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه معیار اساسی، فراهم‌بودن دسترسی واقعی، مستمر، ایمن و مقرون‌به‌صرفه مردم به دارو و خدمات درمانی ضروری است، از سازمان ملل متحد، کمیساریای عالی حقوق بشر، سازمان جهانی بهداشت، گزارشگران ویژه ذی‌ربط، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و سایر نهادهای بین‌المللی خواسته است تا با اتخاذ رویکردی مستقل، مسئولانه و مبتنی بر شواهد، آثار انسانی تحریم‌ها و محاصره اقتصادی علیه ایران را با تمرکز ویژه بر دسترسی بیماران به دارو و درمان بررسی کنند و برای رفع موانع موجود اقدامات مؤثر و فوری انجام دهند. این ستاد همچنین بر ضرورت بازنگری در محدودیت‌هایی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم تأمین دارو و تجهیزات پزشکی را مختل می‌کنند، ایجاد و تضمین مسیرهای امن و پایدار مالی و بانکی برای مبادلات بشردوستانه، تسهیل انتقال مواد اولیه و اقلام پزشکی و تضمین عبور کمک‌های بشردوستانه مطابق با قواعد بین‌المللی تأکید کرده است. مستندسازی مستقل کمبودهای دارویی و افزایش هزینه‌های درمان نیز می‌تواند زمینه ارزیابی دقیق‌تر و پاسخگویی متناسب را فراهم سازد.
پیامدهای بلندمدت؛ وقتی سلامت به گروگان اختلافات سیاسی درمی‌آید
این بیانیه در بخش پایانی خود هشدار می‌دهد که تداوم سیاست‌هایی که پیامدهای آن‌ها به صورت گسترده و قابل پیش‌بینی بر سلامت و زندگی جمعیت غیرنظامی تحمیل می‌شود، می‌تواند آثار انسانی عمیق و بلندمدتی بر جامعه برجای گذارد. محرومیت گسترده و قابل پیشگیری مردم از دسترسی به دارو و درمان ضروری، در صورت احراز شرایط و ارتباط آن با اقداماتی که ناقض تعهدات بین‌المللی هستند، می‌تواند مصداق نقض جدی حقوق بشر و موجب مسئولیت بین‌المللی باشد. ستاد حقوق بشر با تأکید بر اینکه تعیین مسئولیت حقوقی هر اقدام مستلزم بررسی دقیق شواهد و رابطه سببیت است، تصریح می‌کند که ضرورت پیشگیری از آسیب به بیماران و تضمین دسترسی آنان به درمان، امری فوری و غیرقابل اغماض است. این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که به گفته این ستاد، جامعه بین‌المللی نباید اجازه دهد اختلافات سیاسی و منازعات نظامی، دسترسی انسان‌ها به ابتدایی‌ترین نیازهای درمانی را به گروگان بگیرد.
ستاد حقوق بشر در پایان با محکومیت تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی‌ای که با آثار انسانی گسترده، دسترسی مردم به دارو و درمان را مختل می‌کنند، از جامعه جهانی می‌خواهد که از ابراز نگرانی صرف فراتر رفته و با اقدام عملی، فوری و مؤثر برای رفع موانع تأمین دارو، حمایت از بیماران و صیانت از حقوق بنیادین مردم ایران اقدام کند. این بیانیه تأکید می‌کند که حق حیات و حق سلامت، امتیازی وابسته به اراده سیاسی دولت‌ها نیست، بلکه از حقوق بنیادین انسان‌هاست که باید بدون تبعیض و با رعایت کرامت ذاتی هر فرد مورد احترام و حمایت قرار گیرد. هیچ بیماری نباید به دلیل ملیت، محل زندگی یا اختلافات سیاسی خارج از اراده خود، از دارویی محروم شود که برای حفظ جان یا جلوگیری از آسیب جدی به سلامت او ضروری است. این موضع‌گیری در حالی است که پیش از این نیز نهادهای بین‌المللی در گزارش‌های خود نسبت به پیامدهای انسانی تحریم‌ها هشدار داده بودند، اما به نظر می‌رسد فشارهای سیاسی مانع از اقدام عملی جامعه جهانی شده است.
در حال بارگذاری نظرات...