کشف رابطه پنهان یک سرطان خون با پوکی استخوان؛ زنگ خطری که پزشکان نادیده می‌گیرند!
به گزارش تیترستان؛ نتایج یک پژوهش جدید که در بیمارستان دانشگاهی «درسدن» آلمان و با همکاری موسسات دیگر انجام شده، نشان می‌دهد که افراد مبتلا به گروهی از سرطان‌های خون به نام «سندرم‌های میلودیسپلاستیک» در مقایسه با افراد هم‌سن خود تراکم استخوان کمتری دارند و این کاهش تراکم طی سه سال ادامه می‌یابد. این مطالعه که روی ۱۱۱ بیمار و ۸۴ فرد هم‌سن به عنوان گروه مقایسه انجام شد، حاکی از آن است که ابتلا به پوکی استخوان با کاهش بقای کلی این بیماران ارتباط دارد و بر ضرورت توجه به سلامت استخوان‌ها در کنار آزمایش‌های خون و درمان سرطان تاکید می‌کند. در این پژوهش، تراکم مواد معدنی استخوان و شاخص‌های خونی شرکت‌کنندگان در آغاز مطالعه و بار دیگر پس از سه سال ارزیابی شد و نتایج نشان داد که بیماران مبتلا به سرطان خون نه تنها در شروع مطالعه تراکم استخوان کمتری داشتند، بلکه این روند کاهشی در طول زمان نیز ادامه یافت.
سرطان خون و پوکی استخوان؛ پیوندی که کمتر دیده می‌شود
سندرم‌های میلودیسپلاستیک گروهی از سرطان‌های خون هستند که در آنها سلول‌های خون‌ساز مغز استخوان نمی‌توانند سلول‌های خونی سالم را به طور موثر تولید کنند. مغز استخوان، بافتی درون استخوان‌هاست که سلول‌های خونی در آن ساخته می‌شوند و در این بیماری، تولید سلول‌های خونی مختل می‌شود. در مراقبت‌های پزشکی از این بیماران، معمولاً کم‌خونی، کمبود گلبول‌های قرمز سالم و سایر اختلالات شمارش سلول‌های خونی در اولویت قرار دارند و برخی بیماران به تزریق منظم خون نیاز پیدا می‌کنند. اما به گفته پژوهشگران، سلامت استخوان‌ها در مقایسه با این مسائل کمتر مورد توجه قرار گرفته است و این در حالی است که نتایج این مطالعه نشان می‌دهد کاهش تراکم استخوان می‌تواند به عنوان یک عامل پیش‌آگهی مهم در این بیماران مطرح باشد. این یافته‌ها اهمیت بررسی همزمان سلامت استخوان و بیماری خون را برجسته می‌کند و ممکن است رویکردهای درمانی آینده را تغییر دهد.
در این پژوهش، افراد بالای ۶۰ سال شرکت داشتند و گروه مقایسه شامل افرادی بود که به بیماری‌های خونی مبتلا نبودند اما به دلیل آرتروز مفصل ران تحت عمل تعویض مفصل قرار گرفتند. آرتروز بیماری مفصلی است که به غضروف محافظ مفاصل آسیب می‌رساند و می‌تواند بر تحرک و کیفیت زندگی افراد تاثیر بگذارد. در آغاز پژوهش، تراکم مواد معدنی استخوان در بیماران مبتلا به سرطان خون کمتر از گروه مقایسه بود و این تفاوت عمدتاً به اندازه‌گیری‌های پایین‌تر تراکم استخوان در زنان مبتلا به بیماری خونی مربوط می‌شد. پژوهشگران نتایج را با استفاده از «امتیاز تی» (T-score) ارائه کردند، شاخصی که تراکم استخوان فرد را با مقدار معمول آن در بزرگسالان جوان و سالم مقایسه می‌کند و می‌تواند خطر شکستگی را پیش‌بینی کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که زنان مبتلا به این سرطان خون ممکن است بیش از مردان در معرض خطر پوکی استخوان قرار داشته باشند و نیاز به غربالگری و مراقبت‌های ویژه‌ای دارند.
نقش ژن‌ها و مواد معدنی در تراکم استخوان بیماران سرطانی
پژوهشگران همچنین ارتباطی میان ژن «دی‌ان‌ام‌تی‌تری‌ای» (DNMT3A) و تراکم استخوان مشاهده کردند. این ژن ممکن است در سلول‌های خون‌ساز دچار تغییر شود و نقش مهمی در تنظیم تولید سلول‌های خونی ایفا کند. بیمارانی که در این ژن جهش داشتند، معمولاً تراکم استخوان کمتری داشتند، در حالی که چنین ارتباطی در گروه مقایسه مشاهده نشد. این یافته می‌تواند نشان دهد که تغییرات ژنتیکی در سلول‌های خون‌ساز ممکن است به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر سلامت استخوان تاثیر بگذارد و مسیرهای مولکولی مشترکی بین بیماری خون و پوکی استخوان وجود داشته باشد. علاوه بر این، میزان کلسیم و فسفات خون نیز با تراکم استخوان بیماران ارتباط داشت و این ارتباط‌ها پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت، مدت ابتلا به بیماری و وابستگی به تزریق خون همچنان برقرار بود. این موضوع نشان می‌دهد که تعادل مواد معدنی در خون می‌تواند به عنوان یک شاخص ساده و در دسترس برای ارزیابی سلامت استخوان در این بیماران مورد استفاده قرار گیرد.
در طول سه سال پیگیری، تراکم استخوان بیماران باز هم کاهش یافت و این کاهش مداوم نشان‌دهنده پیشرفت تدریجی پوکی استخوان در این گروه است. همچنین، ارتباط میان ابتلا به پوکی استخوان در آغاز پژوهش و بقای کلی کمتر بیماران، این احتمال را مطرح می‌کند که وضعیت استخوان‌ها می‌تواند نشانه‌ای از آسیب‌پذیری بیشتر بیماران باشد. به عبارت دیگر، بیمارانی که استخوان‌های ضعیف‌تری دارند ممکن است سیستم ایمنی ضعیف‌تری نیز داشته باشند و در برابر عوارض بیماری و درمان‌ها آسیب‌پذیرتر باشند. با این حال، پژوهشگران تاکید می‌کنند که این ارتباط‌ها ثابت نمی‌کنند که ضعف استخوان‌ها موجب مرگ زودتر بیماران شده یا جهش ژنی به طور مستقیم باعث کاهش تراکم استخوان شده است. آنها بیماران را در طول زمان بررسی کردند و تاثیر درمان‌های ویژه استخوان بر افزایش طول عمر را ارزیابی نکردند، بنابراین نمی‌توان با قطعیت گفت که درمان پوکی استخوان می‌تواند بقای بیماران را بهبود بخشد یا خیر.
اهمیت این کشف و پیامدهای آن برای آینده درمان
این مطالعه از چند جهت حائز اهمیت است. اولاً، نشان می‌دهد که پوکی استخوان در بیماران مبتلا به سندرم‌های میلودیسپلاستیک شایع‌تر از آنچه تصور می‌شد است و باید به عنوان یک مشکل جدی در مراقبت‌های بالینی مورد توجه قرار گیرد. ثانیاً، ارتباط بین پوکی استخوان و کاهش بقای کلی بیماران، این فرضیه را مطرح می‌کند که ارزیابی سلامت استخوان می‌تواند به عنوان یک ابزار پیش‌آگهی مفید در این بیماران مورد استفاده قرار گیرد. ثالثاً، شناسایی ارتباط ژن DNMT3A با تراکم استخوان، دریچه‌ای به سوی درک مکانیسم‌های مولکولی مشترک بین سرطان خون و پوکی استخوان باز می‌کند و ممکن است به توسعه درمان‌های هدفمند منجر شود. پژوهشگران بر ضرورت توجه جامع‌تر به وضعیت این بیماران تاکید کردند، رویکردی که سلامت استخوان‌ها را در کنار فرایند تولید سلول‌های خونی در نظر بگیرد. گام بعدی، مشخص کردن روش‌های ارزیابی و درمانی است که بتوانند قدرت بدنی، تحرک و پیامدهای بلندمدت بیماران را بهبود دهند.
در حال حاضر، تمرکز اصلی درمان بیماران مبتلا به سندرم‌های میلودیسپلاستیک بر کنترل کم‌خونی و بهبود تولید سلول‌های خونی است و کمتر به سلامت استخوان توجه می‌شود. اما این مطالعه نشان می‌دهد که پزشکان باید در معاینات دوره‌ای این بیماران، سنجش تراکم استخوان را نیز در نظر بگیرند و در صورت لزوم، مکمل‌های کلسیم و ویتامین D یا داروهای درمان پوکی استخوان را تجویز کنند. البته باید توجه داشت که این پژوهش محدودیت‌هایی نیز دارد؛ گروه مقایسه را افرادی تشکیل می‌دادند که به دلیل آرتروز مفصل ران نیاز به جراحی داشتند و نمی‌توان آنان را نماینده تمام سالمندان سالم دانست. بنابراین، پژوهش‌های گسترده‌تر با گروه‌های مقایسه متنوع‌تر می‌توانند مشخص کنند که این یافته‌ها تا چه اندازه درباره سایر گروه‌ها نیز صدق می‌کنند. با این وجود، این مطالعه گامی مهم در جهت بهبود مراقبت از بیماران سرطانی است و می‌تواند به افزایش کیفیت زندگی و طول عمر آنان کمک کند.
در حال بارگذاری نظرات...